Nu in Eos

Antarctica smelt

De Antarctische ijskap verliest in steeds sneller tempo ijs. De potentiële gevolgen voor de zeespiegel ogen dramatisch. 

‘De hoeveelheid ijs die de Thwaites-gletsjer in West-Antarctica verliest is de voorbije drie decennia verdubbeld’, meldden NASA-wetenschappers in februari. De vaststelling is het zoveelste onrustwekkende bericht over de zuidpool. Bij een opwarming met 1,5 of 2 graden vrezen experts dat het afsmelten van de West-Antarctische ijskap niet meer te stoppen is.

Het Antarctische ijs blijkt veel minder stabiel dan lange tijd werd gedacht. ‘Klimaatwetenschappers gingen er lang van uit dat de ijskap zou aangroeien bij een opwarmend klimaat’, zegt glacioloog Frank Pattyn (ULB). ‘Inmiddels is duidelijk dat er wel degelijk ijs verdwijnt.’ Dat komt doordat de West-Antarctische ijskap op de zeebodem rust. Warmer oceaanwater kan het ijs langs onderen aanvreten. Bijkomende processen, die minder goed bestudeerd en begrepen zijn, kunnen het smelten nog versnellen. 

‘De Antarctische ijskap werd lang gezien als een slapende reus. Inmiddels is duidelijk dat dat allesbehalve het geval is’ glacioloog Stef Lhermitte (TU Delft)

De zuidpool speelt een sleutelrol in de voorspellingen over de zeespiegelstijging. ‘Als de trend zich doorzet, mogen we ons tegen het eind van deze eeuw verwachten aan een stijging van 40 centimeter, alleen al door de smeltende poolkappen’, zegt Thomas Slater, die recent over de evolutie berichtte in het vakblad Nature Climate Change

De potentiële gevolgen zijn groot. ‘In verschillende kuststeden in Europa en Noord-Amerika zou de frequentie van overstromingen door stormvloed verdubbelen’, aldus Slater. Het dwingt experts kustveiligheid om nu al plannen voor te bereiden voor ver in de toekomst. 

In België onderzoekt het project Kustvisie welke oplossingen mogelijk zijn bij een stijging tot 3 meter tegen 2100. Maar de experts moeten rekening houden met een waaier aan projecties. ‘De Antarctische ijskap werd lang gezien als een slapende reus. Inmiddels is duidelijk dat dat allesbehalve het geval is’, zegt glacioloog Stef Lhermitte (TU Delft). ‘We weten alleen niet of de reus met een teen uit bed komt, of met zijn hele lijf.’

Het hele artikel lees je in de nieuwe Eos, vanaf donderdag 18 maart in de winkel en te bestellen in onze online tijdschriftenwinkel.