Eos en artificiële intelligentie
Generatieve AI verandert de manier waarop we aan wetenschapsjournalistiek doen. De aanwezigheid van ChatGPT, Gemini, Claude en andere gratis en toegankelijke AI-systemen is op redacties niet meer weg te denken. De voordelen zijn legio, maar AI kan het werk van de journalist niet zomaar vervangen. De Eos-redactie hanteert onderstaande richtlijnen in het gebruik van AI als redactietool.
De kerntaak van Eos Wetenschap bestaat uit wetenschapsjournalistiek. De eigen redacteurs en ook een groot aantal freelancers zijn beroepsjournalisten, die betrouwbare, onafhankelijke en zo objectief mogelijke berichtgeving over wetenschap en technologie brengen. Ze volgen de regels van de journalistieke deontologie.
Door generatieve AI gemaakte teksten bevatten vaak fouten of herhalen vooroordelen, terwijl de brondata waarmee de systemen worden getraind vaak onbekend blijven. Van Eos-redacteurs wordt verwacht dat ze originele berichten maken, gebaseerd op betrouwbare en verifieerbare bronnen. Ze voeren respect voor het auteursrecht hoog in het vaandel.
Alle journalistieke inhoud van Eos Wetenschap wordt gemaakt door mensen: redacteurs, (freelance) wetenschapsjournalisten, eindredacteurs, webredacteurs, vormgevers, fotografen, etc. Indien voor bepaalde taken een tekst- of videogenerator wordt ingezet, dan blijft controle door een redacteur noodzakelijk. Die laatste blijft verantwoordelijk voor zijn bijdrage.
AI vervangt het werk van de journalist dus niet, maar kan een hulpmiddel in zijn werkzaamheden zijn. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan suggesties voor koppen, een extra spellingchecker of redigeertool, research, vertaalwerk, het omzetten van spraak naar tekst of hulp bij het brainstormen.
Wanneer de AI meer dan hulpmiddel is, en op substantiële wijze heeft bijgedragen tot de inhoud van een artikel, wordt dit expliciet aangegeven. In het stuk wordt waar mogelijk naar de bronnen verwezen. Dit geldt ook voor illustraties en foto's die door AI gegenereerd zijn.
Tot op heden schakelt Eos Wetenschap geen (zelf ontwikkelde of aangekochte) AI in om nieuwsberichten te verspreiden, boodschappen te personaliseren of om promotie te voeren. Eos zal transparant communiceren wanneer ze dit soort AI-toepassingen inschakelt.
Gezien de snelle evolutie van AI, zullen deze richtlijnen regelmatig geëvalueerd en indien nodig aangepast of uitgebreid worden.
