Keramiek van ruim drieduizend jaar oud draagt specifieke afbeeldingen die het aardewerk authenticiteit verleenden. Het zou om een van de vroegste bekende vormen van marketing gaan.
Bekende merken – en hun logo’s – zijn niet alleen iets van de moderne tijd. Archeologen hebben in de Arabische woestijn bewijs gevonden van het bestaan van merkproducten lang vóór het begin van onze tijdrekening. Resten van keramiek die tussen 3.600 en 3.200 jaar oud zijn, vertonen duidelijke aanwijzingen dat ze overblijfselen zijn van ooit gewilde en wijdverspreide – en wijdverkochte – merkproducten. Het gaat om keramiek dat gemaakt werd in de oase van Qurayyah, in het noordwestelijke deel van de Arabische woestijn.
De oase was eeuwen- en zelfs millennialang een hub voor keramiekproductie – van het late vierde millennium tot diep in het eerste millennium voor Christus. Omstreeks 3.600 jaar geleden, in de bronstijd, begonnen de oasebewoners hun aardewerk ook te beschilderen. Dat deden ze met specifieke, kenmerkende afbeeldingen in zwart en rood: geometrische patronen, dieren en ook mensen. De beschilderingen dienden niet alleen louter ter versiering, maar gaven het keramiek ook authenticiteit. Daarom noemen de archeologen het een zeer vroeg voorbeeld van een merkproduct – of van marketing.
Logo’s in ‘moderne’ stijl
Het aardewerk van Qurayyah voldoet aan een reeks criteria voor merkproducten, zoals visuele herkenbaarheid, continuïteit in fabricage en materialengebruik, centrale productie, commerciële export en ook imitatiepogingen door andere pottenbakkers.
Voor de eerste bekende logo’s in ‘moderne’ stijl is het wachten tot ongeveer het begin van de jaartelling. Toen drukten Romeinse smeden onder meer stempels in zwaarden om aan te geven dat zij en niemand anders ze hadden gemaakt.
