Oudste bekende barnsteen ooit gevonden

In China is barnsteen gevonden van maar liefst 385 miljoen jaar oud. Het stamt uit een tijd waarin insecten nog niet de grootste vijanden van planten waren.

Beeld: Luo et al.

Barnsteen is versteende hars. Bomen en planten scheiden het stroperige goedje uit om zich bijvoorbeeld tegen insectenvraat te beschermen. Maar een vondst in China toont aan dat planten al hars aanmaakten lang vóór insecten hun grootste vijanden waren.

In een hoeveelheid steenkool opgedolven in het noordwesten van China hebben onderzoekers minuscule stukjes barnsteen ontdekt. Daar het steenkool 385 miljoen jaar oud is, gaat het om het oudste barnsteen ooit gevonden – de vorige recordhouder was 65 miljoen jaar jonger. Het barnsteen dateert uit het midden-devoon, een periode waarin planten nog relatief primitief waren en bijvoorbeeld nog geen zaden produceerden. Ook de insectenwereld was nog primitief, er waren al wel geleedpotigen maar ze waren nog in de minderheid.

Steriliserend

Toch waren er dus al planten die hars produceerden. Wat voor plant deze hars heeft gevormd, kunnen de onderzoekers niet zeggen, maar wellicht ging het om een primitieve, kleine sporenplant. Het is pas tijdens het midden-devoon dat planten groter werden en uiteindelijk ook bomen ontstonden.

De plant kan de hars hebben geproduceerd om zich tegen parasitaire schimmels te beschermen, want van hars is geweten dat het steriliserende eigenschappen bezit.