Pfas blijven voor vele toepassingen fantastic chemicals

pfas

Voor sommige toepassingen, zoals wegwerpschorten en isolatiejassen van verplegers en chirurgen, zijn er weinig alternatieven voor pfas.

Delen:

'Nergens ter wereld worden nog baby's geboren zonder pfas in het bloed' kopte MO* op haar website. Wat we kennen als forever chemicals - pfas zijn sterke koolstof-fluorverbindingen die moeilijk afbreken - zijn ook everywhere chemicals. Ze zijn alomtegenwoordig in het milieu, zitten in de voedselketen en het drinkwater en dus ook in onze lichamen. De quote komt van de Nederlandse scheikundige Jacob de Boer, van wie recent het boek met de veelzeggende titel Gif verscheen. We staan volgens hem nog maar aan het begin van een adequate bescherming van mens en milieu tegen al maar nieuwe chemische stoffen. Uit de historische schandalen van de farmacie - softenon was geen uitzondering - of uit eerdere verboden van pcb's en DDT worden te weinig lessen getrokken.

Nu hebben pfas vele troeven, maar de meest gewilde is dat ze materialen water-, vet- en vuilafstotend maken. Neem de klinische schorten en jassen die chirurgen en verplegers voor operaties aantrekken. Die zijn niet alleen steriel en vaak ook thermisch - het kan onaangenaam fris zijn in de ok - ze moeten ook bloed en andere contaminanten tegenhouden, in beide richtingen. Er zijn weinige alternatieven voor de pfas-jassen en wegwerpschorten en van een verbod op de vervuilende stoffen is in de medische sector nog geen sprake. Katoen ligt voor de hand, maar de vezelige structuur geeft via pluisvorming een potentieel gevaar op kruisbesmetting. Voor deze toepassingen blijven pfas fantastic chemicals, zoals een van de fabrikanten van medisch textiel het in het decembernummer van Eos Wetenschap verwoordt.

Je kunt zelf proberen de blootstelling aan chemische stoffen zo veel mogelijk te vermijden

Hoe komen al die chemische stoffen in onze lichamen terecht? Vaak gebeurt het via een omweg, zo bleek uit een rapport van het Nederlandse RIVM, de tegenhanger van het Belgische Sciensano, eerder dit jaar. Regenwormen nemen samen met voedingsstoffen ook pfas uit de grond op, en via vrij rond lopende kippen komen die in de eieren terecht. Dat is niet enkel zo in de buurt van vervuilende productiefaciliteiten, zoals in Dordrecht (of Zwijndrecht), maar in heel Nederland (of België). Het advies is dan ook om in heel het land geen eieren van hobbykippen meer te eten.

De Boer en zijn coauteur Rolf Heynen nemen dit advies mee in hun reeks praktische tips aan het eind van hun boek. Hun boodschap is verontrustend, maar je kunt zelf proberen de blootstelling aan chemische stoffen zo veel mogelijk te vermijden: in en rond je woning, op je werkplek, door je eetgewoonten en je koopgedrag aan te passen, enzovoort. Uiteindelijk zal er regelgeving moeten komen die bedrijven verplicht om te bewijzen dat nieuwe stoffen niet schadelijk zijn voor mens en milieu, net zoals bij medicijnen.

In de nieuwe Eos Wetenschap lees je in het dossier over onze ondergrond hoe onderschat regenwormen wel zijn in het ecosysteem. Verder kom je weten wat er in potgrond zit en hoe een doeltreffend plan tegen overstromingen begint bij een goede kennis van de verschillende bodems in onze regio.

Delen:

Historisch letterkundige Laurent Breeus-Loos (UAntwerpen / FWO) is de winnaar van de elfde Vlaamse PhD Cup. In de finale op woensdag 21 oktober in de Handelsbeurs in Gent overtuigde hij de jury met de pitch 'Waarom ridders zonder schaamte huilden'. Ook het publiek koos hem als favoriet.

Dit zijn de wetenschappers of teams die er in 2026 het beste in slaagden om hun onderzoek naar het brede publiek te brengen. Op 16 november november worden de laureaten in Brussel gehuldigd. Onderaan deze pagina kun je stemmen voor de Eos Publieksfavoriet.

Dit zijn de wetenschappers of teams die er in 2026 het beste in slaagden om hun onderzoek naar het brede publiek te brengen. Op 16 november november worden de laureaten in Brussel gehuldigd. Onderaan deze pagina kun je stemmen voor de Eos Publieksfavoriet.

Op 21 oktober nemen acht jonge wetenschappers het tegen elkaar op in de finale van de Vlaamse PhD Cup 2026. In aanloop naar die finale vatten ze hun jarenlange doctoraatsonderzoek samen in een kort filmpje. Bekijk de video's, breng je stem uit voor de publieksprijs en maak kans op een PhD Cup-boekenpakket.

Dit is een artikel van: SciMingo

De finaletickets van de PhD Cup zijn uitgedeeld. Op woensdagavond 30 september kregen de zestien kandidaten tijdens de halve finale bij SciMingo drie minuten om de jury te overtuigen. Acht van hen mogen zich nu opmaken voor de finale van de elfde editie op woensdag 21 oktober in de Handelsbeurs in Gent.

Ging een experiment uit jouw onderzoek ooit spectaculair mis? Of liep je veldwerk een tikkeltje anders dan gepland? SciMingo gaat met Jacotte Brokken voor het tweede seizoen van de podcast 'Missen is wenselijk' opnieuw op zoek naar onderzoekers die hun faalverhalen willen delen.

Een interdisciplinair onderzoeksteam trekt aan de alarmbel omdat de academische wereld “voorspelbaar” en “voorzichtig” onderzoek lijkt te bevoordelen in plaats van gedurfde ideeën. Dit vormt niet enkel een probleem voor de toekomst van de wetenschap, maar treft vooral de nieuwe generatie vorsers/academisch talent.

Waarnemen, tellen, meten en classificeren: een greep uit de taken die burgers uitvoeren om de wetenschap vooruit te helpen. Kan AI dit allemaal overnemen? Nee, stelt astronoom Stijn Calders: mensen doen veel meer dan alleen data produceren.

Infectioloog Isabel Brosius (Instituut voor Tropische Geneeskunde) onderzoekt hoe nieuwe infectieziekten zich verspreiden tijdens een uitbraak. Toen in 2023 een nieuwe mpox-variant opdook in Oost-Congo, trok ze samen met Congolese onderzoekers meteen naar het getroffen gebied om een diagnose-, behandel- en onderzoekscentrum op te zetten. Haar onderzoek werd vanavond bekroond met de Eos Pipet.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven