De Pi-dag, het Platform Wiskunde Vlaanderen en een Prijsvraag

De Pi-dag, het Platform Wiskunde Vlaanderen en een Prijsvraag

Delen:

Wisten jullie dat …

  • ... het vandaag

  • π-dag is? Waarom? Omdat in de Amerikaanse schrijfwijze de datum 14 maart genoteerd wordt als 3/14 en 3,14 is een benadering voor het getal

  • π.

  • … vandaag 14 maart 2021 het Platform Wiskunde Vlaanderen helemaal uitgebroed is en eindelijk uit zijn ei breekt?  Dit is geen dag te vroeg, want hoe meer onze maatschappij steunt op wiskunde, hoe moeilijker jongeren (en ouderen) het hebben om die impact te zien en erdoor geboeid te worden. Het blijft een hardnekkige mythe dat wiskunde een speeltuin is voor slimmeriken die geen voeling hebben met de realiteit. De wiskunde in Vlaanderen staat op een kruispunt. Willen we het tij keren, dan is er dringend nood aan een gecoördineerde aanpak die alle actoren verenigt: het onderwijs, de onderzoekers, het bedrijfsleven en de overheid. En voilà: www.platformwiskunde.be.

  • … dit kersvers Platform geen geboortelijst heeft, maar wel graag jullie deelname verwelkomt aan de volgende prijsvraag: Welke impact heeft de wiskunde op jou gehad? Hoe heeft wiskunde jouw leven veranderd? Daarmee kunnen jullie naast een jaarabonnement op Eos, geldprijzen en wiskundeboeken, ook een persoonlijk forum winnen op de

  • π-dag van 2022. Details en voorwaarden op www.platformwiskunde.be/prijsvraag.

  • ... sinds 26 november 2019 dankzij Unesco:

  • ... het getal π een constante is die de verhouding geeft van de omtrek van een cirkel tot de diameter? Of de verhouding van de oppervlakte van de cirkel tot het kwadraat van de straal? Tot op 500 cijfers na de komma ziet π er zo uit:

     3.141592653589793238462643383279502‾\hspace{1cm}\tt \underline{\,3.141592653589793238462643383279502}
    884197169‾39937510582097494459230781\hspace{1cm}\tt \underline{884197169}39937510582097494459230781
    64062862089986280348253421170679821\hspace{1cm}\tt 64062862089986280348253421170679821
    48086513282306647093844609550582231\hspace{1cm}\tt 48086513282306647093844609550582231
    72535940812848111745028410270193852\hspace{1cm}\tt 72535940812848111745028410270193852
    11055596446229489549303819644288109\hspace{1cm}\tt 11055596446229489549303819644288109
    75665933446128475648233786783165271\hspace{1cm}\tt 75665933446128475648233786783165271
    20190914564856692346034861045432664\hspace{1cm}\tt 20190914564856692346034861045432664
    82133936072602491412737245870066063\hspace{1cm}\tt 82133936072602491412737245870066063
    15588174881520920962829254091715364\hspace{1cm}\tt 15588174881520920962829254091715364
    36789259036001133053054882046652138\hspace{1cm}\tt 36789259036001133053054882046652138
    41469519415116094330572703657595919\hspace{1cm}\tt 41469519415116094330572703657595919
    53092186117381932611793105118548074\hspace{1cm}\tt 53092186117381932611793105118548074
    46237996274956735188575272489122793\hspace{1cm}\tt 46237996274956735188575272489122793
    818301194913\hspace{1cm}\tt 818301194913

    Merk op dat er helemaal geen regelmaat zit in de decimalen van het getal π, waardoor het berekenen van veel decimalen van π niet evident is. Gelukkig zijn er algoritmes waarmee je π relatief snel kan berekenen.

  • ... het wereldrecord memoriseren van cijfers van π sinds 2015 in handen is van Suresh Kumar Sharma (nu 25 jaar), met 70030 cijfers?

  • ... op 29 januari 2020 Timothy Mullican klaar was met zijn berekening (en verificatie – niet met de hand;-) van de eerste 50 triljoen cijfers van π. Rekentijd: 303 dagen. Dit is een nieuw record.

  • ... het grootste aantal cijfers van π dat je ooit nodig zult hebben 42 is, althans voor het berekenen van omtrekken van cirkels? Als je de omtrek van het bekende heelal wil berekenen met een fout die kleiner is dan de diameter van een proton, dan heb je precies 42 decimalen van π nodig (als we aannemen dat de diameter van het heelal 93 miljard lichtjaar is en dat de diameter van een proton 1,6 keer 10⁻¹⁵ meter is...).
    Deze cijfers zijn onderstreept in de vorige kolom. Je zou kunnen overwegen om ze uit je hoofd te leren. 
    Merk op dat dit vooral leuk is voor de fans van Douglas Adams: zij weten dat 42 het antwoord is op alles... 
    Merk ook op dat dit uitspraken als de volgende helemaal niet rechtvaardigt:

  • ... er onlangs, in 2020, een nieuwe planeet is ontdekt die "π Earth" wordt genoemd, een planeet ongeveer zo groot als de aarde, die om de 3,14 dagen rond zijn ster draait? Onderzoekers vonden signalen van de planeet in gegevens die in 2017 werden verzameld tijdens de K2-missie van de NASA Kepler-ruimtetelescoop. Met de hulp van SPECULOOS, een acroniem voor The Search for habitable Planets EClipsing ULtra-cOOl Stars, een netwerk van telescopen op de grond, kon het team van onderzoekers bevestigen dat de signalen afkomstig waren van een planeet. Dit staat te lezen in een artikel in The Astronomical Journal met de titel: "π Earth: a 3.14-day Earth-sized Planet from K2’s Kitchen Served Warm by the SPECULOOS Team".

  • ... π regelmatig als thema voorkomt in een sudoku? Hier is er een voor jou om op te lossen:

Er is een extra regel: een bepaald cijfer mag niet in een cel die binnen bereik ligt van een koningszet (bij schaken) van een cel met datzelfde cijfer (of, diagonaal aangrenzende cellen kunnen niet hetzelfde cijfer bevatten).
(Bron: Aad van de Wetering.)

  • ... er vele mooie formules zijn voor π? Merk op dat er helemaal geen waren voor Vieta zijn productformule vond in 1593, maar sindsdien zijn er vele zeer mooie gevonden.

van Lord Brouncker, Euler en Euler.

  • ... in de 19e eeuw werd aangetoond dat de kwadratuur van de cirkel ( = het construeren van het getal π met alleen een liniaal en een passer) onmogelijk is, maar dat er vóór die tijd veel mensen dat toch probeerden?
    Adriaan Van Roomen (1561-1615), hoogleraar te Leuven, wist wellicht wel dat het niet zou lukken. Aan het eind van zijn boek Apologia pro Archimede, staat het volgende epigram:

  • ... π misschien ook te vinden is in het Designmuseum in Gent? Dit is hun logo:

  • ... er een reden is waarom ‘pi’ voorkomt in het Engelse woord voor geluk?

  • ... dat het getal π op de meest onverwachte plaatsen verschijnt? Dit lijkt ons een heel mooi geschenk voor op π-dag:

Why not πr², you might ask? Well, that’s an easy one: ‘Pie are squared’ is not true, pie are round.

Meer weten over het Platform Wiskunde Vlaanderen? Ga naar www.platformwiskunde.be

Delen:

Francis Halzen ontvangt de Nobelprijs voor Fysica 2026 voor zijn voortrekkersrol in het onderzoek naar hoog-energetische neutrino's met ijs. De fysicus werkt aan de University of Wisconsin, maar groeide op in België. Hij is de tweede Belg die de Nobelprijs voor Natuurkunde wint, na François Englert in 2013.

BlogNatuurwetenschappen

Er lag een krokodil in de kast

125 jaar geleden kocht de KU Leuven een collectie fossielen die ze nooit meer heeft bekeken. Voor het eerst is een groep studenten op zoek gegaan naar krokodilachtige botten. Zij vonden aanwijzingen voor Diplocynodon, de oudste alligatorachtige.

In de klas kun je het misschien verbieden. Toch blijkt het in de praktijk nog knap lastig om delen door nul altijd te vermijden.

Vorige week liet OpenAI weten dat zijn model een van de moeilijkste wiskundige problemen, het Navier-Stokesprobleem over vloeistofbewegingen, had opgelost. De claim moet nog bevestigd worden, maar welke doorbraak is de volgende? En wat betekent dat voor andere mysteries uit de wetenschap?

ColumnNatuurwetenschappen

De kracht van kruisbestuiving

Soms heeft een schilder een wiskundige nodig en soms heeft een wiskundige, zoals ik, een kunstenaar nodig om te zien hoe wonderlijk wiskunde voor niet-wiskundigen werkelijk is.

In China is barnsteen gevonden van maar liefst 385 miljoen jaar oud. Het stamt uit een tijd waarin insecten nog niet de grootste vijanden van planten waren.

Toen de Chicxulub-asteroïde 66 miljoen jaar geleden insloeg, was dat misschien nog maar het begin van de ramp. Nieuw onderzoek suggereert dat een wereldwijde stofdeken de hitte van de inslag vasthield en terugkaatste naar de aarde. Het gevolg? Wereldwijde natuurbranden die het einde van de dinosauriërs mogelijk al binnen enkele uren bezegelden.

ColumnNatuurwetenschappen

Bron van quantumkansen

Honderd zomers geleden deden kansen hun intrede in de quantummechanica. Dit gebeurde zonder veel fanfare: in een kort artikel van de theoretische fysicus Max Born uit Göttingen. Wetenschapsfilosoof Sylvia Wenackers schrijft over wat dit teweegbracht in de decennia daarna.

De ruimterots die 66 miljoen jaar geleden de dinosauriërs van de aardbodem veegde, blijkt veel zeldzamer te zijn dan gedacht. Onderzoekers identificeren haar als een uitzonderlijke meteorietsoort die nauwelijks op aarde gevonden wordt. Dat zet de deur open naar een nieuwe verklaring voor de massa-extinctie.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven