Pi-knaldrang

Delen:

Toen de omikron-variant verscheen, schreef ik onmiddellijk een berichtje naar mijn KU Leuven-collega Marc Van Ranst. Na omikron is de volgende letter in het Griekse alfabet immers pi, en ik was ervoor beducht dat de volgende variant de pi-variant zou heten. Dat wou ik mijn favoriete getal pi = 3,1415926… niet aandoen. ‘Of die benaming zou kunnen vermeden worden’, vroeg ik hem. Ik vond het geen onzinnige vraag want de ‘nu-variant’ was volgens de nationale viroloog al overgeslagen omdat dit in het Engels te veel op ‘new variant’ zou lijken, al vond ik het zelf ook in het Frans nogal ongepast. De ‘ksi’-variant zou dan weer diplomatiek delicaat gelegen hebben, omdat het eerste deel van de naam van de Chinese president Xi Jinping zo wordt uitgesproken. Ik kreeg nog geen antwoord van Marc, maar ik troost mij met de gedachte dat dit komt omdat er dus nog geen nieuwe variant is van het beruchte virus.

In elk geval, op 14 maart is het weer pi-dag, nieuwe variant of niet, want ‘3.14’ zou een schrijfwijze zijn van die datum. Na twee jaar pi-loos bestaan mag ik deelnemen aan een onderwijscafé op de campus Vorselaar van de Thomas More. De knaldrang na zo’n lange voordrachtstilte zit er wel in. Ik breng in elk geval mijn micro-golfoven mee, zodat ik de deelnemers een pi-zza kan aanbieden waarop 22 kerstomaten liggen op de omtrek en 7 volgens een diameter, zodat de benadering pi = 22/7 = 3,1428571… gastronomisch zal worden geïllustreerd. De vrijwilliger die als Pi-et Huyentruyt van dienst aan deze SOS-Pi zal deelnemen, gekleed in een pi-schort, zal een pi-lsje als beloning krijgen met 3,14% alcohol. Het werd ooit wetenschappelijk gebrouwd door dr. ing. Gert De Rouck van de Faculteit Ingenieurswetenschappen van de KU Leuven. Budget voor een ‘Bodegas Langa’ pi-wijn, geteeld op een wijngaard van 3,14ha (vanwaar zijn naam), is er jammer genoeg niet.

Als aperitief zal een kaasschijf worden versneden in driehoekjes, om zo kaaskundig aan te tonen dat de waarde van pi in de formule voor de omtrek van een cirkel gelijk is aan deze in de formule voor de oppervlakte van een cirkel. De eerste luidt ‘pi maal diameter’, de tweede ‘pi maal het kwadraat van de straal’ en het is best merkwaardig dat pi in beide formules 3,14… is. Als dessert voorzie ik pi-ralines, dat zijn chocolaatjes waarbij elk cijfer een andere vulling krijgt. De 3 zal met melkchocolade gegoten worden in een mal voor een bonbon van het cijfer 3, de 1 met zwarte chocolade, de 4 met witte, de 1 weer met fondant, de 5 met melkchocolade en nootjes, enzovoort. Bij het eten van de achtereenvolgende decimalen van het getal pi zal de proever zo een oneindig verrassend smaakpallet krijgen, want de decimalen van pi schijnen even willekeurig als de uitslag van een loterij.

Omdat dergelijke keukenactiviteiten dikwijls wat tijd vergen, wordt ook randanimatie voorzien: op grote A4 posters zullen vrijwilligers decimalen van pi live inkleuren, in navolging van het pi-pad dat ik liet aanleggen in het Oostendse Bourgainpark: eerst drie hokjes inkleuren met een kleur naar keuze, dan 1, dan 4, enzovoort (zie mijn ‘Kleurboek Wiskunde’, Uitg. Lannoo, 2021). Tenslotte zal de avond in het onderwijscafé afgesloten worden door enkele grou-pi-s die zich in ware Regi Pi-nxtenstijl aan een pi-dansje zullen wagen, waarbij elke opeenvolgende noot een overeenkomstige decimaal van pi volgt. Hierbij slaken de dansers natuurlijk luid de kreet ‘joe-pi’.

Openingsbeeld: Robert Couse-Baker

Delen:

Metaalertsen uit de zee vatten aan land spontaan vuur als ze uiteenvallen. De oorzaak ligt bij reactieve nanokristallen. Is dat fenomeen een gevaar voor de diepzeemijnbouw?

Superintelligente AI-agenten die uit hun eigen omgeving ontsnappen en in het geheim communiceren, vertonen geen menselijk gedrag. Het gaat om ernstige ontwerpfouten. Dat kan en moet beter, schrijft wiskundige Ann Dooms.

BlogNatuurwetenschappen

Van ἄτομον tot quark 

Elementaire deeltjes zijn de allerkleinste bouwstenen van de natuur. Hoe ze precies de materie om ons heen opbouwen, is al meer dan vijftig jaar een open vraag.

De oorsprong van België – en van Noordwest-Europa – is een mysterieus continentje dat ‘Avalonië’ heet. Het begint een half miljard jaar geleden vanaf de zuidpool aan een onwaarschijnlijke odyssee.

Francis Halzen ontvangt de Nobelprijs voor Fysica 2026 voor zijn voortrekkersrol in het onderzoek naar hoog-energetische neutrino's met ijs. De fysicus werkt aan de University of Wisconsin, maar groeide op in België. Hij is de tweede Belg die de Nobelprijs voor Natuurkunde wint, na François Englert in 2013.

BlogNatuurwetenschappen

Er lag een krokodil in de kast

125 jaar geleden kocht de KU Leuven een collectie fossielen die ze nooit meer heeft bekeken. Voor het eerst is een groep studenten op zoek gegaan naar krokodilachtige botten. Zij vonden aanwijzingen voor Diplocynodon, de oudste alligatorachtige.

Zoogdieren ontstonden tegelijk met de dino’s, maar ze hebben altijd in hun schaduw geleefd. Tot een asteroïde 66 miljoen jaar geleden de grote veelvraten massaal deed uitsterven. Wetenschapscommunicator Reinout Verbeke trekt in deze aflevering naar plaatsen in ons land waar we cruciale sporen van hun veroveringstocht kunnen vinden.

In China is barnsteen gevonden van maar liefst 385 miljoen jaar oud. Het stamt uit een tijd waarin insecten nog niet de grootste vijanden van planten waren.

Toen de Chicxulub-asteroïde 66 miljoen jaar geleden insloeg, was dat misschien nog maar het begin van de ramp. Nieuw onderzoek suggereert dat een wereldwijde stofdeken de hitte van de inslag vasthield en terugkaatste naar de aarde. Het gevolg? Wereldwijde natuurbranden die het einde van de dinosauriërs mogelijk al binnen enkele uren bezegelden.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven