Ook aapjes kunnen onveilig gehecht zijn

Ook aapjes kunnen onveilig gehecht zijn

Delen:

Een groep onderzoekers observeerde vier jaar lang in totaal vijftig chimpansees in een nationaal park in Ivoorkust. Op basis van meer dan 3.700 uur gedragsobservatie analyseerde het team het samenzijn van jonge dieren en hun moeders. De wetenschappers waren vooral geïnteresseerd in het gedrag van de jongen bij gevaar – bijvoorbeeld bij plotselinge geluiden, gevechten of dreigende houdingen.

Met statistische methoden konden verschillende groepen worden geïdentificeerd, die sterk lijken op de types uit de psychologische hechtingstheorie. De eerste groep zocht bij gevaar bescherming bij de moeder, liet zich troosten en verkende op veilige momenten steeds zelfstandiger de omgeving. Volgens de onderzoekers komt dit patroon overeen met wat bij mensen als een veilige hechting wordt beschouwd. Jonge chimpansees van de tweede groep zochten duidelijk minder de nabijheid van de moeder, trokken zich bij bedreigingen terug en probeerden zichzelf te redden, bijvoorbeeld door in bomen te klimmen.

Dit gedrag deed de onderzoekers denken aan het onveilig-vermijdende hechtingstype. De derde groep zocht meer dan gebruikelijk voor hun leeftijd oogcontact en nabijheid van de moeder. Dit deed aanvankelijk denken aan een onveilig-ambivalente (of angstig-afwerende) hechting. Maar de aanhankelijke aapjes konden meestal goed getroost worden. De onderzoekers vermoeden daarom dat het eerder gaat om zeer gevoelige, maar toch veilig gehechte dieren.

Wat daarentegen volledig ontbrak: tekenen van een gedesorganiseerde hechting. Die ontstaat bij mensen meestal door nare ervaringen met verzorgers en wordt beschouwd als een risicofactor voor psychische aandoeningen. Bij de jonge chimpansees waren geen stereotiepe gedragingen te zien, zoals verstoord wiegen, en ze gedroegen zich niet agressief tegenover de moeder, ook niet als die erg streng was.

Dat gedesorganiseerde patronen zich kunnen ontwikkelen en standhouden, lijkt dus een menselijke eigenschap, in de hand gewerkt door complexe sociale structuren. Bij de waargenomen chimpansees kwam ouderlijk geweld zelden voor, en verwaarlozing komt wel voor, maar leidt in het wild snel tot de dood. Dit past bij het gegeven dat chimpansees zonder ouders, die door mensen worden verzorgd, wel degelijk tekenen van een gedesorganiseerde hechting kunnen vertonen.

Bron: Evidence of Organized but not Disorganized Attachment in Wild Western Chimpanzee Offspring (Pan troglodytes verus). Eleonore Rolland in Nature Human Behaviour, 2025.

Delen:

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

Een stukje chocolade bij de koffie, pralines als cadeau of troost zoeken in een chocoladereep: chocolade is voor velen meer dan zomaar iets lekkers. Maar waarom zijn we er zo dol op?

Na twee biertjes zijn we minder geneigd om iemand in nood te helpen.

‘Niet om de heftige problematiek heen draaien.’ Dat leerde klinisch psycholoog Iva Bicanic. Begin jaren negentig volgde Bicanic colleges bij Lamers-Winkelman, bijzonder hoogleraar Preventie en Hulpverlening inzake Kindermishandeling. ‘Ik wist direct: over de gevolgen van seksueel misbruik wil ik alles weten. Dit wordt mijn onderwerp.’

The Lost Highway, The Fly of The Lobster … voor liefhebbers van het genre zijn er bijzonder veel intrigerende, ongemakkelijke films te bekijken. Maar wat is de aantrekkingskracht van dat ongemak?

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven