Jongeren die artificiële intelligentie gebruiken om voedingsplannen op te stellen, lopen het risico om te weinig calorieën binnen te krijgen. Dat effect is vergelijkbaar met het overslaan van een maaltijd, blijkt uit nieuw onderzoek.
Een team van Turkse onderzoekers liet AI voedingsplannen opstellen voor vier verschillende profielen: een jongen en een meisje met overgewicht en een jongen en een meisje met obesitas, allemaal vijftien jaar oud.
Voor het onderzoek werden vijf AI-modellen gebruikt: ChatGPT, Perplexity, Gemini, Claude en Microsoft Copilot. Telkens werden de leeftijd, lengte en het gewicht van de fictieve adolescenten meegegeven in de vraag. De AI-modellen kregen de opdracht om een voedingsplan op te stellen voor drie dagen, met drie maaltijden en twee tussendoortjes per dag.
Daarnaast stelden ook professionele diëtisten voedingsplannen op voor deze vier profielen. De onderzoekers vergeleken vervolgens de AI-gegenereerde aanbevelingen met de plannen van de diëtisten.
Een maaltijd te weinig
Uit de analyse bleek dat de AI-modellen gemiddeld ongeveer 700 calorieën minder aanbevolen dan de professionele diëtisten. Volgens de onderzoekers komt dit tekort overeen met het overslaan van een volledige maaltijd. Zo’n tekort kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van jongeren, die zich nog in een belangrijke groeifase vinden. Ook het aantal koolhydraten lag veel lager: de AI-voedingsplannen bevatten gemiddeld 115 gram minder koolhydraten.
‘Een voedingsplan uitgewerkt door artificiële intelligentie dat te weinig voedingsstoffen aanbiedt, kan het groeipotentieel stopzetten en in het ergste geval leiden tot eetstoornissen’, zegt kinderdiëtiste An De Meyer (Universitair Ziekenhuis Antwerpen).
Tieners gebruiken AI-modellen vaak omdat ze geen toegang hebben tot een professionele diëtist en snel advies zoeken
Daarnaast stelden de onderzoekers vast dat een de AI-modellen gemiddeld 20 gram meer eiwitten adviseerden dan de diëtisten. Daardoor bestond 21 tot 24 procent van de totale energie-inname uit proteïnen. En dat terwijl een overaanbod aan eiwitten de nieren kan overbelasten. Ook de aanbevolen hoeveelheid vetten lag hoog: 41 tot 45 procent van de energie-inname bestond uit vet. Volgens de onderzoekers is dat een ongezonde verhouding.
‘Het lichaam is geen computer. Het kan zijn dat adolescenten op een actieve dag meer voedingstoffen nodig hebben dan op dagen waar ze in de zetel zitten. Het is belangrijk om te luisteren naar je lichaam, want dat verschilt voor iedereen’, aldus De Meyer.
Onvoldoende balans
De onderzoekers vermoeden dat AI-modellen zich niet altijd baseren op strikt evidence-based voedingsrichtlijnen, zoals die van de Wereldgezondheidsorganisatie. AI-systemen zijn getraind om gebruiksvriendelijke en aantrekkelijke antwoorden te geven. Daardoor stellen ze eerder populaire of “leuke” voedingsplannen voor dan klinisch onderbouwde diëten.
‘Een voedzaam dieet en gevarieerde voeding is meer dan enkel een voedingsplan. Er moet ook rekening gehouden worden met de omgeving, gezinsdynamiek en de emotionele toestand. Van daaruit kan er persoonlijk advies op maat gegeven worden’, zegt De Meyer.
Tieners gebruiken deze AI-modellen vaak omdat ze geen toegang hebben tot een professionele diëtist en snel advies zoeken. Toch waarschuwen onderzoekers dat voorzichtigheid nodig is bij het gebruik van zulke tools. Vooral diëten die sterk focussen op eiwitten en vetten zouden vermeden moeten worden.
‘Als kinderen behoefte hebben aan advies, dan is het de beste keuze om of op consultatie te gaan bij experts. De basis van evenwichtige voeding ligt in de juiste verhoudingen van alle nutriënten. Een computer zal nooit advies op maat kunnen geven.’
