Leidt blootstelling aan fijnstof tot slechtere schoolprestaties?

Leidt blootstelling aan fijnstof tot slechtere schoolprestaties?

Delen:

Hoewel je ze niet ziet, zijn ze overal: fijnstofdeeltjes. Het zijn kleine deeltjes die je inademt en schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid. Fijnstof wordt met name geproduceerd door wat wij zelf doen, zoals bijvoorbeeld het verkeer of de landbouw. De inzichten over gezondheidseffecten van fijnstof zijn de laatste tijd sterk gegroeid en het blijkt veel schadelijker dan vroeger werd gedacht. Een nieuwe studie suggereert dat blootstelling aan fijnstof mogelijk ook de schoolresultaten van kinderen kan beïnvloeden.

Fijnstof is een verzamelnaam van deeltjes van verschillende grootte. De twee belangrijkste 'maten' voor fijnstof zijn PM₁₀ (Particulate Matter, fijnstof dus, met een grootte tot 10 micrometer) en PM2,5 (fijnstof met een grootte tot maximaal 2,5 micrometer). Hoe kleiner de deeltjes, hoe verder ze het lichaam binnendringen, en hoe schadelijker ze zijn voor de gezondheid. In de studie¹, gepubliceerd in JAMA network open, is gekeken naar het effect van blootstelling aan PM2,5 op de leerprestaties van de kinderen.

Bron: Joris Fiselier

Het team heeft in de periode tussen 2001 en 2018 gegevens verzameld van 2.801.022 scholieren. Door te kijken naar de ligging van de scholen, konden de onderzoekers de gemiddelde bloostelling aan PM2,5 vaststellen van het jaar ervoor. En wat bleek? Verhoogde PM2,5 concentraties gingen gepaard met slechtere resultaten voor de wiskundetoetsen. Met name meisjes en kinderen uit gezinnen met een laag inkomen bleken extra gevoelig te zijn voor dat effect.

(Ultra) fijnstof

Expert op het gebied van neurowetenschappen Pierre Cluitmans (TU Eindhoven): ‘Het team heeft gekeken naar PM2,5 fijnstof, maar we weten dat er ook nog kleinere deeltjes zijn, genaamd ultrafijnstof. Het meten hiervan is alleen erg lastig en er zijn nog geen internationale standaarden voor. Zowel fijnstof als ultrafijnstof komen het lichaam binnen doordat ze worden ingeademd. In de longen kunnen ze blijven hangen en dat kan ademhalingsproblemen veroorzaken.’

Naar schatting verliezen we gemiddeld één jaar van ons leven door blootstelling aan luchtvervuiling

‘Het grootste verschil tussen gezondheidsrisico’s bij grotere fijnstofdeeltjes en ultrafijnstof zit hem in het gegeven dat kleinere deeltjes ook via de longblaasjes in het bloed en daarmee de rest van het lichaam terecht kunnen komen en daar lokale ontstekingen kunnen veroorzaken. Je kunt zeggen dat die deeltjes zich als een lichaamsvreemd gas gedragen. Niet gek dus dat er ook risico’s voor het functioneren van het brein zijn, inclusief het “leren” bij jonge mensen.’

Blootstelling op korte termijn

Expert op het gebied van fijnstof Michelle Plusquin (Universiteit Hasselt): ‘Deze studie bevestigt eerdere studies, maar dan met data van veel meer kinderen. Hoewel men hier focust op langdurige blootstelling aan fijnstof, lieten wij in een eerdere studie al zien dat zelfs kortetermijnblootstellingen nadelig zijn voor het aandachtsniveau van lagereschoolkinderen. Aangezien de gemiddelde concentraties bij die groepen de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie overschrijden (vastgesteld op 5 micrometer per m³), benadrukt dit de noodzaak om de inspanningen om luchtvervuiling te verminderen te blijven voortzetten.’

‘De gemiddelde concentraties aan fijnstof zijn ook in Vlaanderen en Nederland boven de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Naar schatting verliezen we gemiddeld één jaar van ons leven door blootstelling aan luchtvervuiling. En daarboven komen dan deze effecten op de hersenen, die gevolgen kunnen hebben voor schoolprestaties en mogelijk opleidingsniveau. Het goede nieuws is wel dat de luchtvervuiling van fijnstof de afgelopen jaren aan het dalen is. En die trend zet zich voort.’

Delen:

Een psychosociale assistentiehond kan soelaas bieden. Door signalen van stress, paniek of overprikkeling te herkennen, helpt de hond zijn baasje te keren naar de maatschappij.

De docuserie Mag Ik Zijn? volgt jongeren met mentale problemen in de psychiatrische vleugel van het UZ Brussel. In een maatschappij die vaak onbegrip toont, proberen ze hun innerlijke onrust een plaats te geven.

Verstoringen van het slaapritme, de stofwisseling en de hormoonhuishouding zijn mogelijk geen bijkomstige symptomen van de ziekte van Alzheimer. Onderzoekers ontdekken dat de hypothalamus, het hersengebied dat deze functies aanstuurt, al vroeg in het ziekteproces veranderingen vertoont.

In elke klasgroep van twintig leerlingen heeft gemiddeld één jongere een overleden moeder of vader. Het verlies van een ouder kan tijdens de adolescentie, een periode van identiteitsontwikkeling en groeiende zelfstandigheid, een grote impact hebben op het welzijn, de relaties en de identiteitsvorming van jongeren.

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven