Haar-DNA als ultieme lakmoesproef

Haar-DNA als ultieme lakmoesproef

Delen:

Sitting Bull was een van de bekendste indianenleiders. Het was onder zijn leiding dat de Sioux-indianen, waaronder de Lakota-stam van Sitting Bull, bij Little Big Horn in 1876 het federale leger van generaal Custer in de pan hakte. Het was een zeldzame, roemruchtige overwinning voor de indianen. Uiteindelijk verloren ze wel het pleit en werden ze veroordeeld tot een bestaan in reservaten. In 1890 werd Sitting Bull doodgeschoten toen de autoriteiten hem alsnog probeerden te arresteren.

Voordat de indianenleider werd begraven – waar is niet helemaal duidelijk, er zijn twee mogelijke graven – werd een haarlok afgeknipt. Tot voor kort werd ze bewaard in het Smithsonian Museum in Washington. Nu heeft de lok eindelijk uitsluitsel gegeven over de afstamming van Ernie Lapointe, een 73-jarige Amerikaan die al jaren beweert de achterkleinzoon te zijn van Sitting Bull. Dat is ook de reden waarom hij de herinnering aan de indianenleider levendig wil houden, via onder meer een stichting.

Een team van Amerikaanse, Britse en Deense genetici kon genoeg informatie uit het meer dan honderd jaar oude haar-DNA onttrekken om een betrouwbare vergelijking te maken met DNA van LaPointe en zijn naaste verwanten. De onderzoekers deden dat door naar het niet-geslachtelijke, ‘autosomale’ DNA te kijken.

Legende

Dat moesten ze wel, want bij normaal afstammingsonderzoek worden ofwel het Y-chromosoom ofwel de mitochondriën onderzocht. Die worden respectievelijk van vader op zoon en van moeder op kind overgeleverd. Daarom waren ze in dit geval onbruikbaar. LaPointe had immers altijd beweerd dat hij via zijn moeder afstamde van Sitting Bull.

En gelijk had hij. Hoewel de ‘autosomale methode’ minder gebruikelijk is, leverde ze toch een match op tussen de indianenleider en LaPointe.

Nu vaststaat dat LaPointe de meest directe afstammeling is van Sitting Bull, wil hij de resten van zijn overgrootvader laten herbegraven op een locatie die beter recht doet aan de legende van de indianenleider.

Beeld: Links: De indianenleider Tatanka Iyotake, beter bekend als Sitting Bull, eind 19de eeuw. Rechts: zijn achterkleinzoon Ernie Lapointe, nu 73 jaar oud. Credit: CC-Daniel Guggisberg historical photographs collection, Ernie Lapointe

Delen:

Het weer is wispelturig. Toch probeert de mens al eeuwenlang te achterhalen wat morgen brengt. In de achttiende eeuw probeerden weerdeskundigen de code van het weer te kraken aan de hand van de maan. Ze vonden uiteindelijk niet wat ze zochten, maar hun pogingen leren ons waardevolle lessen in hoe we kunnen omgaan met de beperkingen van de wetenschap.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

Met de verfilming van Margaret Atwoods The Testaments keert het universum van The Handmaid’s Tale dit jaar terug. De wereld van de rood geklede dienstmaagden in Gilead fascineert omdat ze iets fundamenteels toont over religie. Geloven doe je niet alleen met woorden en gedachten. Je voert geloof ook op.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

Hedendaagse films tonen ridders vaak als stoere krijgers die geen traan laten. De middeleeuwse literatuur vertelt een ander verhaal. Mijn onderzoek laat zien dat middeleeuwse helden veel ‘gevoeliger’ waren dan het moderne cliché doet vermoeden.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

Keramiek van ruim drieduizend jaar oud draagt specifieke afbeeldingen die het aardewerk authenticiteit verleenden. Het zou om een van de vroegste bekende vormen van marketing gaan.

Dat de Homo sapiens zich met neanderthalers en denisovamensen heeft voortgeplant, was al bekend. Nu blijkt dat er daarnaast nóg twee oudere, onbekende mensachtigen hun voetafdruk in ons DNA hebben nagelaten.

Vandaag worden er wereldwijd naar schatting 7500 talen gesproken, waarvan de helft met uitsterven bedreigd wordt. Toch is het verdwijnen van talen geen recent fenomeen.

Ten oosten van de Nijl in Soedan liggen honderden millennia-oude graven. Ze dateren uit de tijd dat de Sahara nog geen kurkdroge woestijn was.

De Declaration of Independence van 1776 bestempelde hen als merciless Indian savages. Geen wonder dat inheemse Amerikanen met zeer gemengde gevoelens naar de viering van het 250-jarige bestaan van de Verenigde Staten toeleven. ‘Met die erfenis moeten we vandaag nog steeds leven.’

Neanderthalers stonden als soort genetisch niet op instorten. Waarom verdwenen ze dan? Een nieuwe studie van Belgische en Franse fossielen zet een van de populairste verklaringen op losse schroeven.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven