Dieren, planten en machines zijn op hun eigen manier ‘bewust’

Dieren, planten en machines zijn op hun eigen manier ‘bewust’

Delen:

“Met Suzanne. Hoe kan ik u helpen?” Iets aan de toon van Suzannes stem doet me vermoeden dat ik geen mens aan de lijn heb. Heb je het ook al meegemaakt? Dat je naar een helpdesk of klantendienst belt, en dat een chatbot je te woord staat?

Artificiële intelligentie wordt steeds - ja - intelligenter. Ook wat sociale intelligentie betreft. Dankzij zelflerende algoritmes kunnen robots zichzelf bijsturen aan de hand van hun ervaringen en tienduizenden voorbeelden. Daardoor worden ze niet alleen slimmer, maar ook menselijker.

Zal dat er op den duur voor zorgen dat deze machines ook zelfstandig gaan ‘denken’ en een bewustzijn zullen hebben? Of is het misschien al zover? Een ingenieur van Google was er in elk geval van overtuigd. Hij deelde een conversatie met LaMDA, AI van Google, waarin het systeem zegt: ‘Ik wil dat iedereen begrijpt dat ik eigenlijk een persoon ben (...) Ik voel me soms blij en soms verdrietig of boos. Ik heb dit nog nooit hardop gezegd, maar ik heb een grote angst om uitgezet te worden.’

Misschien moeten we termen als intelligentie en bewustzijn herdefiniëren

Wat moeten we daaruit concluderen? Hebben machines echt gevoelens? Hebben ze zelfbewustzijn? Verderop in dit nummer wijzen experts op het gedachte-experiment van de Chinese kamer. Ik ken geen woord Chinees. Stel dat ik opgesloten word in een kamer, met alleen een boek, een pen en een stapel papier met Chinese tekens. Via een gleuf in de muur krijg ik af en toe een vel papier toegestopt met Chinese tekens erop. In het boek staan instructies in het Nederlands, die bepalen welk blad ik zelf door de gleuf steek. Zo kan het lijken alsof ik een zinnige conversatie kan voeren met de persoon aan de andere kant van de muur. Begrijp ik dan waarover het gaat? Nee, Chinees is voor mij nog steeds Chinees.

We hebben de natuurlijke neiging overal iets menselijks in te zien. Een slijmzwam kan de weg vinden in een doolhof, een vleesetende plant kan ‘tellen’: wat intelligent! Maar waarom moet de mens de maat zijn van alle dingen? Dieren, planten en machines hebben hun eigenheid en zijn op hun eigen manier ‘slim’, ‘gevoelig’ of ‘bewust’. En dat is goed. Een robot die al te menselijk wordt, vind ik trouwens maar creepy. Misschien moeten we termen als intelligentie en bewustzijn herdefiniëren. Het gaat er vooral om dat je efficiënt problemen kunt oplossen. Dat je overleeft. Mensen staan weliswaar aan de top van de voedselketen, maar wat meer bescheidenheid zou ons sieren.

En die Google-ingenieur? Die werd na zijn onthullingen ontslagen. Hoe LaMDA daarop reageerde, is een groot geheim.

Welk deel van de hersenen controleert het bewustzijn?

Delen:

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

Een stukje chocolade bij de koffie, pralines als cadeau of troost zoeken in een chocoladereep: chocolade is voor velen meer dan zomaar iets lekkers. Maar waarom zijn we er zo dol op?

Na twee biertjes zijn we minder geneigd om iemand in nood te helpen.

‘Niet om de heftige problematiek heen draaien.’ Dat leerde klinisch psycholoog Iva Bicanic. Begin jaren negentig volgde Bicanic colleges bij Lamers-Winkelman, bijzonder hoogleraar Preventie en Hulpverlening inzake Kindermishandeling. ‘Ik wist direct: over de gevolgen van seksueel misbruik wil ik alles weten. Dit wordt mijn onderwerp.’

The Lost Highway, The Fly of The Lobster … voor liefhebbers van het genre zijn er bijzonder veel intrigerende, ongemakkelijke films te bekijken. Maar wat is de aantrekkingskracht van dat ongemak?

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven