Docureeks toont de mythe van het Stanford-experiment

Docureeks toont de mythe van het Stanford-experiment

Delen:

In 1971 voerde de Amerikaanse gedragswetenschapper Philip Zimbardo een psychologisch onderzoek uit, dat befaamd zou worden onder de naam Stanford Prison Experiment. Zimbardo verzamelde een groep jonge mannelijke vrijwilligers, verdeelde hen schijnbaar willekeurig in een groep bewakers en een groep gevangenen en liet ze twee weken verblijven in een fictieve gevangenis in de kelder van Stanford University. Zo wou hij nagaan wat macht kan doen met doordeweekse mensen, en aantonen dat er een sadist verscholen zit in elk van ons, als de omstandigheden er zich maar toe lenen.

De resultaten van het experiment waren shockerend. Het onderzoek moest al na enkele dagen worden afgebroken omdat de behandeling van de gevangenen te mensonterend werd. Philip Zimbardo werd op slag wereldberoemd.

Al snel kwam er echter kritiek op zijn aanpak, en een tiental jaar geleden kwamen getuigenissen naar buiten die vertelden dat er voor en tijdens het experiment gefraudeerd werd om de onderzoeksresultaten te sturen.

Vermoedens bevestigd

Dat leert ook de nieuwe National Geographic-docureeks The Stanford Prison Experiment: Unlocking the Truth. In drie delen toont die wat de opzet van het experiment was en laat die enkele oorspronkelijke deelnemers, vandaag kwieke zeventigers, aan het woord, net als socioloog Thibault le Texier, die in de archieven van het Stanford-experiment dook en de vermoedens van fraude veelvuldig bevestigd zag.

Een van de opvallendste figuren is Dave Eshleman, een minzame man die tijdens het experiment bekend stond als John Wayne, omwille van zijn hardvochtige aanpak van de gevangenen. Hij verklaart dat hij en de andere bewakers specifiek de opdracht kregen om de gevangenen te laten afzien. Dat zij zelf óók onderwerp van het experiment waren, dat ontdekte hij pas achteraf.

Deze en andere onthullingen komen druppelsgewijs aan het licht gedurende de drie afleveringen. Veel verklaringen waren al jarenlang bekend, maar dat stoort niet. Wat wel tot enige ergernis leidt, is de reconstructie van het experiment in de laatste aflevering, met echte acteurs en in het bijzijn van de oorspronkelijke deelnemers. Het is niet geheel duidelijk wat de makers daar precies mee willen bereiken en voegt weinig toe aan de reeks. Die heeft dit soort kunstgrepen niet nodig om te boeien en had dus prima op twee afleveringen kunnen afklokken.

The Stanford Prison Experiment: Unlocking the Truth. Op woensdag 18 juni en woensdag 25 juni te zien op National Geographic. Herhalingen op 21, 28 en 30 juni. Meer info over de programmatie vind je hier.

Delen:

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

Een stukje chocolade bij de koffie, pralines als cadeau of troost zoeken in een chocoladereep: chocolade is voor velen meer dan zomaar iets lekkers. Maar waarom zijn we er zo dol op?

Na twee biertjes zijn we minder geneigd om iemand in nood te helpen.

‘Niet om de heftige problematiek heen draaien.’ Dat leerde klinisch psycholoog Iva Bicanic. Begin jaren negentig volgde Bicanic colleges bij Lamers-Winkelman, bijzonder hoogleraar Preventie en Hulpverlening inzake Kindermishandeling. ‘Ik wist direct: over de gevolgen van seksueel misbruik wil ik alles weten. Dit wordt mijn onderwerp.’

The Lost Highway, The Fly of The Lobster … voor liefhebbers van het genre zijn er bijzonder veel intrigerende, ongemakkelijke films te bekijken. Maar wat is de aantrekkingskracht van dat ongemak?

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven