Waar komt dit nieuws vandaan?
Professor en leverarts Anja Geerts van het UZ Gent maakt zich zorgen over de gevaren van alcoholmisbruik en daaraan gerelateerde leveraandoeningen bij mensen die een vermageringsingreep ondergaan. Dat lezen we op VRT NWS op 12 januari 2025¹.
De medische gegevens van patiënten die zich melden op de spoedpsychiatrie van UZ Gent en Vitaz Kortrijk tonen een relatie tussen een vermageringsingreep en een hoger risico op een alcoholverslaving:
In Vitaz Sint-Niklaas hadden 4 van de 12 spoedpatiënten de voorbije 2 maanden een vermageringsingreep gehad.
In UZ Gent ging het over 18 op 122 mensen in de afgelopen 2 jaar.
Volgens professor Geerts zou gemiddeld één vijfde van de patiënten met een alcoholverslaving voorafgaand een chirurgische vermageringsingreep hebben ondergaan. Twee tot drie jaar na de ingreep ontstaan vaak ernstige leverproblemen. En levercirrose komt steeds vaker voor bij jongere mensen.
Ook uit Belgische transplantatiecentra blijkt dat steeds meer levertransplantaties worden uitgevoerd bij patiënten die eerder een vermageringsoperatie kregen.
Geerts pleit dan ook voor een meer doorgedreven screening en opvolging rond het gebruik van alcohol bij mensen die in aanmerking komen voor een chirurgische vermageringsingreep.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Een gastric bypass is wereldwijd de meest uitgevoerde chirurgische ingreep bij obesitas². Mensen met een BMI hoger dan 40 of een BMI hoger dan 35 in combinatie met een andere aandoening (zoals slaapapneu of diabetes) komen hiervoor in aanmerking.
Tijdens de operatie wordt de maag verkleind en worden zowel de twaalfvingerige darm als een deel van de dunne darm omgeleid. Daardoor kan je veel minder eten en heb je langer een verzadigd gevoel. Doordat je bloed ook niet meer alle voedingsstoffen opneemt, verlies je snel gewicht³.
Na een gastric bypass ervaren patiënten een verhoogde gevoeligheid voor alcohol. Alcohol komt sneller in het bloed en blijft langer in het lichaam. Dat komt doordat de operatie de afbraak van alcohol in de maag en darmen vermindert. Door de snelle en sterke effecten van alcohol wordt het voor patiënten moeilijker om hun alcoholgebruik onder controle te houden.
Overmatig alcoholgebruik is een contra-indicatie voor het plaatsen van een gastric bypass. Dat betekent dat de operatie afgeraden wordt als een patiënt te veel drinkt. Ook na de ingreep wordt alcoholconsumptie afgeraden.
Studie bevestigt verhoogd risico op verslaving
Een recent overzichtsartikel dat verscheen in de British Medical Journal, een toonaangevend internationaal tijdschrift, onderzocht de langetermijneffecten van chirurgische vermageringsoperaties⁴ (zoals gastric bypass). De resultaten tonen aan dat vermageringsoperaties leiden tot blijvend gewichtsverlies, verbeteringen in ziektes (zoals diabetes type 2) en minder voorkomen van hart en vaatziekten, kanker en vroegtijdig overlijden.
Daarnaast wordt echter ook een verhoogd risico gezien op het ontwikkelen van verslaving voor alcohol of andere middelen. Uit de studie blijkt dat het risico om een alcoholprobleem te ontwikkelen ongeveer verdubbelt na een gastric-bypass-operatie.
Aanbevelingen
Net zoals onze Belgische artsen bevelen de Amerikaanse onderzoekers intensieve screening en opvolging aan rond alcoholafhankelijkheid bij mensen die in aanmerking komen voor een chirurgische vermageringsingreep.
Uit het onderzoek voor dit artikel blijkt dat het risico op alcoholafhankelijkheid na een gastric bypass nog niet op alle Belgische ziekenhuiswebsites wordt genoemd, en ook niet als contra-indicatie wordt vermeld.
Conclusie
Een gastric bypass is een effectieve manier om gewicht te verliezen, maar brengt ook risico's met zich mee. Zo heb je meer kans om verslaafd te raken aan alcohol. Dat blijkt uit medische gegevens verzameld in Vlaamse ziekenhuizen en wordt bevestigd door internationaal onderzoek. Een grondige screening en nauwgezette opvolging van alcoholgebruik bij patiënten die een gastric bypass ondergaan, is cruciaal.
Eerste hulp
Noten
Finoulst M, Mertens A, Lannoo M et al. Alcoholproblemen na bariatrische heelkunde. Tijdschr. Voor Geneeskunde. 2016;72(8):534-537.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.