Mentale problemen komen vaker voor in de stad. Dit zijn de oorzaken (en oplossingen)

Mentale problemen komen vaker voor in de stad. Dit zijn de oorzaken (en oplossingen)

Delen:

Waarom kampen mensen in verstedelijkte gebieden vaker met angst, depressie en verslaving dan mensen die op het platteland wonen? Op die vraag probeert het Centre for Urban Mental Health van de Universiteit van Amsterdam een antwoord te formuleren. In The Lancet Psychiatry publiceren ze nu een van hun eerste bevindingen: een overzicht van alle factoren die mentale klachten in de stad kunnen uitlokken. Ze beschrijven ook hoe al die factoren elkaar weer kunnen beïnvloeden.

‘Door eerdere onderzoeken naar het onderwerp nogmaals te bekijken en data van de Verenigde Naties te analyseren hebben we bevestigd dat psychische problemen vaker voorkomen in de stad’, vertelt Junus van der Wal. Hij promoveert op het onderwerp en is eerste auteur van het recent verschenen onderzoek. ‘Vooral in landen met een hoog inkomen is de link aanwezig. In landen met een midden of laag inkomen niet altijd. Hoe dat precies komt, weten we nog niet, maar waarschijnlijk spelen specifieke zaken zoals de snelle verstedelijking en de aanwezigheid van sloppenwijken een rol daarin.’

Welke factoren spelen een rol in landen met een hoog inkomen?

‘We hebben alle factoren die meespelen onderverdeeld in zogenoemde metafactoren, stedelijke factoren, sociale factoren en individuele factoren. De metafactoren beïnvloeden de gehele stad, denk aan hoe groot de stad is en hoe snel het inwoneraantal groeit. Bij stedelijke factoren moet je denken aan de bebouwing, of de mate van luchtvervuiling en geluidsoverlast. Sociale factoren gaan onder meer over de mate van sociale cohesie en individuele factoren over hoe iedereen op zijn eigen manier omgaat met bijvoorbeeld stress of het verwerken van een traumatische gebeurtenis. Als een stad bijvoorbeeld heel snel groeit, wat we een metafactor noemen, beïnvloedt dat allerlei stedelijke factoren, een stad komt er anders uit te zien. Die groei heeft ook impact op sociale en individuele factoren, er kan bijvoorbeeld stress of onzekerheid en sociale ongelijkheid door ontstaan. Ook de stedelijke, sociale en individuele factoren kunnen elkaar weer beïnvloeden.’

Hoe werkt dat?

‘Chronische blootstelling aan luchtvervuiling, een stedelijke factor, kan bijvoorbeeld de hersenontwikkeling beïnvloeden. Dat is een individuele factor die iemand misschien wel kwetsbaarder kan maken voor het ontwikkelen van een depressie. Ook opgroeien in een omgeving met veel sociale ongelijkheid of criminaliteit beïnvloedt hoe jij denkt over de wereld en je eigen toekomst. Het verschilt trouwens per factor hoe lang het duurt voor je er last van hebt. Geluidsoverlast zorgt misschien direct voor een slechte nacht of stress, terwijl de effecten van luchtvervuiling op de hersenontwikkeling pas na meer blootstelling optreden.’

Jullie schrijven dat psychische klachten zichzelf soms via al die factoren kunnen versterken. Hoe zit dat?

‘Ja. Als er bijvoorbeeld in een wijk veel mensen kampen met een depressie of verslaving, verslechtert dat mogelijk de sociale cohesie. Of misschien zijn mensen minder geneigd hun tuin te onderhouden, dat straalt weer uit op de buurt, en versterkt mogelijk de depressieve gevoelens. De interactie tussen factoren uit de stad en psychische klachten werkt dus twee kanten op.’

Het aanleggen van een park kan op meerdere manieren beschermen tegen het ontwikkelen van mentale problemen.

Hoe kunnen we mentale klachten in de stad terugdringen?

‘Naar echte oplossingen doen we nu nog onderzoek, maar we weten al wel beter waar we kunnen beginnen. De samenhang tussen de sociale factoren, waaronder economische ongelijkheid, eenzaamheid en sociale ongelijkheid, en de psychische symptomen lijkt het sterkste te zijn. Daar zouden we als wetenschappers met beleidsmedewerkers en politici kunnen beginnen. Daarnaast hebben we gezien dat de aanwezigheid van groen mogelijk beschermend kan werken. Dat kan dan op meerdere manieren. Natuur ontspant, mogelijk gaan mensen meer sporten, ontmoeten ze elkaar vaker in het park, is er minder luchtvervuiling en geluidoverlast. Zo kan het aanleggen van een park op meerdere manieren beschermen tegen het ontwikkelen van mentale problemen. Al kunnen mensen zich ook juist onveilig voelen in een park. Je moet er dus bij de aanleg voor zorgen dat dat niet gebeurt.’

Delen:

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

Een stukje chocolade bij de koffie, pralines als cadeau of troost zoeken in een chocoladereep: chocolade is voor velen meer dan zomaar iets lekkers. Maar waarom zijn we er zo dol op?

Na twee biertjes zijn we minder geneigd om iemand in nood te helpen.

‘Niet om de heftige problematiek heen draaien.’ Dat leerde klinisch psycholoog Iva Bicanic. Begin jaren negentig volgde Bicanic colleges bij Lamers-Winkelman, bijzonder hoogleraar Preventie en Hulpverlening inzake Kindermishandeling. ‘Ik wist direct: over de gevolgen van seksueel misbruik wil ik alles weten. Dit wordt mijn onderwerp.’

The Lost Highway, The Fly of The Lobster … voor liefhebbers van het genre zijn er bijzonder veel intrigerende, ongemakkelijke films te bekijken. Maar wat is de aantrekkingskracht van dat ongemak?

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven