Shared decision making: samen sterk

Shared decision making: samen sterk

Delen:

Onlangs werd bij een patiënte – laten we haar Laura noemen - de diagnose bipolaire stoornis gesteld. Na jarenlange episodes van depressie kreeg Laura op middelbare leeftijd een hypomane episode.

Een bipolaire stoornis wordt gekenmerkt door wisselingen in de stemming, waarbij er sprake is van periodes van onder andere neerslachtigheid, vermoeidheid en concentratieverlies. Deze periodes worden een depressie genoemd. Daarnaast hebben de patiënten periodes waarbij ze verhoogde stemming ervaren, vol zelfvertrouwen zitten en zich superieur voelen, maar ook actievere gedachten en gedrag vertonen. Deze periodes worden een hypomanie of manie genoemd. Het verschil tussen de twee zit hem in de ernst en duur van deze periode.

Ondanks deze duidelijke definitie zijn er grote verschillen in de frequentie van de stemmingswisselingen, hoe en hoe ernstig die tot uiting komen en wat de impact op het leven van de patiënt en de naasten is. Dat komt onder andere door verschillen in de leefstijl of gebeurtenissen die plaatsvinden in het persoonlijk leven, zoals een verhuizing, verdriet om een verlies van een dierbare, maar ook de mate waarin iemand een rol kan, mag en wil spelen in de maatschappij. Daarnaast heeft niet elke patiënt genoeg baat bij de behandeling die volgens de richtlijnen is opgesteld.

Als psychiater op de afdeling bipolaire stoornissen krijg ik vaak te maken met patiënten die dezelfde diagnose hebben, maar de aandoening verschillend beleven, met een andere impact op hun persoonlijke leven. Niet alleen ziet de bipolaire stoornis er anders uit bij verschillende patiënten, ook reageren ze verschillend op dezelfde behandeling.

Aandacht hebben voor de gehele persoon, en niet alleen voor de stoornis, is essentieel in de behandeling van psychiatrische patiënten

Aandacht hebben voor de gehele persoon, en niet alleen voor de stoornis, is van essentieel belang in de behandeling van mensen met een psychiatrische aandoening. Want alleen dan is het mogelijk om samen tot een besluit te komen over de beste behandeling en begeleiding. In de zorg staat dat bekend als shared decision making (SDM): samen beslissen.

Terug naar Laura. In het verleden werd zij behandeld met een antidepressivum, maar dat is geen verstandige keuze bij bipolaire stoornis. Hoe moesten we nu verder?

Het medicijn dat volgens de richtlijn wordt geadviseerd is lithium, een natuurlijk voorkomend metaal, dat in hoge concentraties in tabletvorm bij ruim twee van de drie patiënten met een bipolaire stoornis kan helpen toekomstige stemmingswisselingen te voorkomen. Als Laura daarvoor kiest, zal ze regelmatig bloed moeten laten afnemen om te onderzoeken wat het effect is van lithium op haar schildklier en nieren, twee organen die ontregeld kunnen raken. Als alternatief kan ze ook kiezen voor lamotrigine. Dat middel helpt bij een grote groep patiënten goed om een depressie te voorkomen, maar niet bij het voorkomen van een hypomanie.

Na een gesprek besluiten Laura en ik om te starten met lamotrigine. Ze vindt bloed prikken te belastend en maakt zich meer zorgen om de bijwerkingen van lithium dan om die van lamotrigine. En aangezien ze last heeft van depressies en maar één hypomanie heeft gehad, is dat een reële keuze waar ik als arts achter kan staan.

Samen met de patiënt proberen te achterhalen welke factoren invloed hebben op het verloop van zijn of haar aandoening en samen een plan opstellen om de behandeling en begeleiding te optimaliseren, dat is wat mijn vak waardevol en interessant maakt.

Delen:

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

Een stukje chocolade bij de koffie, pralines als cadeau of troost zoeken in een chocoladereep: chocolade is voor velen meer dan zomaar iets lekkers. Maar waarom zijn we er zo dol op?

Na twee biertjes zijn we minder geneigd om iemand in nood te helpen.

‘Niet om de heftige problematiek heen draaien.’ Dat leerde klinisch psycholoog Iva Bicanic. Begin jaren negentig volgde Bicanic colleges bij Lamers-Winkelman, bijzonder hoogleraar Preventie en Hulpverlening inzake Kindermishandeling. ‘Ik wist direct: over de gevolgen van seksueel misbruik wil ik alles weten. Dit wordt mijn onderwerp.’

The Lost Highway, The Fly of The Lobster … voor liefhebbers van het genre zijn er bijzonder veel intrigerende, ongemakkelijke films te bekijken. Maar wat is de aantrekkingskracht van dat ongemak?

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven