Vaccin tegen desinformatie

Vaccin tegen desinformatie

Delen:

Enkele jaren geleden ontstond er heisa over de chatbot Tay van Microsoft. De door artificiële intelligentie aangedreven spraaksoftware begon op sociale media spontaan racistische en seksistische praat te verkopen. Exit Tay. Autonome, zelflerende accounts die zich in discussies op sociale media mengen bleken makkelijk te herkennen en internetbedrijven verwijderen deze ongewenste indringers dan ook snel. Nu zijn het vooral cyborgaccounts – door bots opgestart en daarna overgenomen door mensen – die met succes sociale media proberen te manipuleren. Ze blijken bijzonder goed in het verspreiden van fake news en laten zich moeilijk ontmaskeren.

De coronacrisis gaat gepaard met een pandemie aan desinformatie. Complottheorieën doen het in onzekere tijden altijd goed. Dezer dagen nemen Chinese virologen, 5G-netwerkbeheerders of Bill Gates de rol van slechterik op. Het lijkt een onschuldig tijdverdrijf, tot vaccinatiecampagnes in vraag worden gesteld of extremistische groepen zich bij algemeen ongenoegen aansluiten. De bestorming van het Capitool in januari, waartoe vooraf op sociale media was opgeroepen, was een voorlopig dieptepunt in de lange reeks virtuele pogingen om het democratisch proces in de machtigste staat van Amerika te beïnvloeden.

Protestbewegingen als Occupy Wall Street of de Arabische Lente maakten tien jaar geleden dankzij technologische platforms nog ‘democratie in actie’ mogelijk. Sindsdien zijn data voor internetbedrijven nóg meer koopwaar geworden. Algoritmes duwen gebruikers in een filterbubbel, waar ze enkel meer van hetzelfde horen.

Met een psychologisch vaccin kunnen we de weerstand tegen misleidende argumenten verhogen, nog voordat mensen ermee in aanraking komen

Het onderzoek naar nepnieuws en desinformatie draait op volle toeren, zo leer je in de nieuwe Eos. Er zijn al praktische toepassingen. ‘Met een psychologisch vaccin kunnen we de weerstand tegen misleidende argumenten verhogen, nog voordat mensen ermee in aanraking komen’, zegt Jon Roozenbeek. Hij ontwikkelt aan de University of Cambridge online games die de mechanismen achter nepnieuws inzichtelijk maken. Spelers moeten zelf informatie manipuleren, en dat is efficiënter dan enkel waarschuwingen te plaatsen. Gangbare technieken uit de psychologie, zoals nudging, kunnen socialemediagebruikers tot meer reflectie aanzetten. De werking van een psychologisch vaccin tegen fake news is zonder herhalingsprik beperkt in de tijd.

Ogenschijnlijk is de impact van informatietechnologie op ons leven groot, maar de afgelopen maanden lieten zien dat er onder het laagje vernis niet echt een diepgaande digitalisering schuilgaat. De tools waren voorhanden, maar hoeveel bedrijven, overheidsdiensten of scholen schakelden naadloos en snel over op telewerk of afstandsonderwijs? Waarom duurde het zo lang voor de corona-app beschikbaar was, en waarom raakte die vervolgens amper op onze smartphones? Vlotte toegang en efficiënt gebruik zijn één ding, echte digitale geletterdheid veronderstelt ook kennis van hoe de platforms en hun algoritmes werken, en dus hoe nieuws tot bij ons komt. Een troost voor de Eos-lezer: wie wetenschappelijk geletterd is blijkt minder vatbaar voor desinformatie.

De nieuwe Eos ligt vanaf donderdag 18 februari in de winkel en is nu al online te bestellen in onze online tijdschriftenwinkel.

Delen:

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

Een stukje chocolade bij de koffie, pralines als cadeau of troost zoeken in een chocoladereep: chocolade is voor velen meer dan zomaar iets lekkers. Maar waarom zijn we er zo dol op?

Na twee biertjes zijn we minder geneigd om iemand in nood te helpen.

‘Niet om de heftige problematiek heen draaien.’ Dat leerde klinisch psycholoog Iva Bicanic. Begin jaren negentig volgde Bicanic colleges bij Lamers-Winkelman, bijzonder hoogleraar Preventie en Hulpverlening inzake Kindermishandeling. ‘Ik wist direct: over de gevolgen van seksueel misbruik wil ik alles weten. Dit wordt mijn onderwerp.’

The Lost Highway, The Fly of The Lobster … voor liefhebbers van het genre zijn er bijzonder veel intrigerende, ongemakkelijke films te bekijken. Maar wat is de aantrekkingskracht van dat ongemak?

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven