Waarom horen mensen met schizofrenie stemmen?

Tot acht van de tien mensen met schizofrenie ervaren auditieve hallucinaties: ze horen stemmen of andere geluiden terwijl die er niet zijn. Experts hebben lang gedacht dat die hallucinaties ontstaan doordat iemand zijn innerlijke gedachten of spraak waarneemt als echte stemmen uit de buitenwereld. Wanneer mensen zonder schizofrenie spreken of zich voorbereiden om te spreken, onderdrukt het hersengebied dat bewegingen plant de signalen in de auditieve cortex. Dit helpt mensen hun eigen spraak te onderscheiden van externe geluiden. Onderzoekers dachten dat dit mechanisme ook van toepassing zou kunnen zijn op de innerlijke spraak van gezonde mensen, hoewel dat moeilijk te bestuderen en te verifiëren was. Een disfunctie in de activiteit tussen deze hersengebieden zou dan kunnen leiden tot het horen van stemmen.

Nieuw onderzoek toont aan dat innerlijke spraak inderdaad de auditieve cortex van de hersenen onderdrukt bij volwassenen zonder schizofrenie. Maar bij mensen met deze aandoening was het omgekeerd: innerlijke spraak versterkte bij hen de respons van de auditieve cortex.

Om hun innerlijke spraak af te luisteren, gebruikten de onderzoekers EEG om de hersenactiviteit te meten bij mensen met en zonder schizofrenie, die al of niet stemmen hoorden. Ze vroegen deze proefpersonen om zich voor te stellen dat ze een specifieke lettergreep uitspraken, namelijk ‘bah’ of ‘bie’, zonder daadwerkelijk hun mond te bewegen. Tegelijkertijd hoorden zij via een koptelefoon een geluid dat soms overeenkwam met deze lettergreep, en soms niet.

Het gelijktijdig horen en mentaal produceren van een geluid dempte de reactie van de auditieve cortex bij volwassenen zonder schizofrenie, in vergelijking met alleen luisteren zonder zich iets in te beelden. Het effect was het sterkst als het geluid via de koptelefoon hetzelfde was als wat ze zich voorstelden. Proefpersonen met schizofrenie en hallucinaties, ervaarden het tegenovergestelde effect: als beide geluiden overeenkwamen, was hun hersenreactie zelfs sterker. De resultaten voor mensen met schizofrenie die geen stemmen hoorden, lagen tussen die van de twee andere groepen in. Dat zou kunnen betekenen dat zij wel gevoelig zijn voor hallucinaties, menen de onderzoekers.

Het onderzoek helpt een mogelijk mechanisme voor auditieve hallucinaties bij schizofrenie te verduidelijken, zegt Albert Powers, psychiater aan de Yale School of Medicine, die niet bij het onderzoek betrokken was. Maar er is verder onderzoek nodig om te zien of dit patroon van hersenactiviteit bijdraagt aan alle verschillende auditieve hallucinaties die mensen met schizofrenie kunnen ervaren, zegt hij. Meer inzicht kan volgens hem leiden tot nieuwe en innovatieve behandelingen.

Thomas Whitford, hoofdauteur van de nieuwe studie, hoopt dat de EEG-test van zijn team uiteindelijk kan worden gebruikt om het risico op de ontwikkeling van psychotische symptomen en hallucinaties te beoordelen. Zo zouden mensen vroegtijdig een preventieve behandeling kunnen zoeken.

Bron: Corollary Discharge Dysfunction to Inner Speech and its Relationship to Auditory Verbal Hallucinations in Patients with Schizophrenia Spectrum Disorders.

Thomas Whitford in Schizophrenia Bulletin, 2025.