Waarom twee mensen zich dezelfde gebeurtenis anders herinneren

Waarom twee mensen zich dezelfde gebeurtenis anders herinneren

Delen:

Volgens nieuw onderzoek hoeft het antwoord niet te zijn dat één van beide zich vergist. Zelfs wanneer mensen exact hetzelfde meemaken, kan hun brein er een andere herinnering van maken. De manier waarop we een gebeurtenis ervaren, en vooral hoeveel controle we daarbij denken te hebben, blijkt daarbij een belangrijke rol te spelen. Was je een actieve beslissers of eerder een passieve volger?

Persoonlijker

Psychologen gingen er lange tijd van uit dat controle vooral leidt tot een sterker geheugen. Zelf keuzes maken zou de aandacht verhogen en meer hersengebieden activeren, waardoor gebeurtenissen beter worden opgeslagen. Maar een studie in Nature Communications schetst een genuanceerder beeld. Controle zorgt er niet noodzakelijk voor dat we méér onthouden. Wel lijkt ze onze herinneringen persoonlijker te maken.

Voor hun experiment lieten onderzoekers 324 proefpersonen een interactief digitaal verhaal lezen. Een beetje zoals een klassiek ‘kies-je-eigen-avontuur’-boek. Dat is een boek waarbij jij als lezer keuzes maakt die bepalen hoe het verhaal verdergaat. In plaats van het boek van begin tot eind te lezen, spring je naar verschillende pagina's afhankelijk van je beslissingen. De deelnemers werden verdeeld in drie groepen. De eerste groep mocht zelf keuzes maken op cruciale momenten. De tweede groep kreeg wel opties, maar zag dat hun keuzes soms werden genegeerd. En derde groep had helemaal geen inspraak en volgde enkel instructies.

Bij deelnemers die zelf keuzes mochten maken, waren de herinneringen veel individueler

Daarnaast bouwden de onderzoekers een psychologische truc in. De zogenaamde keuzes die de deelnemers kregen voorgeschoteld, leidden in werkelijkheid allemaal naar exact dezelfde volgende pagina’s. Iedereen las dus exact hetzelfde verhaal. Alleen het gevoel van controle verschilde. Na afloop moesten de proefpersonen het verhaal zo gedetailleerd mogelijk reconstrueren. Daarnaast zetten de onderzoekers AI-modellen in om de ‘meest logische herinneringen’ te identificeren.

Wie zelf keuzes had gemaakt, bleek niet méér details te onthouden dan wie het verhaal passief had gevolgd. Wat wel veranderde, was wat ze onthielden.

Alledaagse discussies

De herinneringen van passieve deelnemers leken sterk op elkaar. Ze beschreven vaak dezelfde scènes, gebeurtenissen en details. Bij deelnemers die zelf keuzes mochten maken, waren de herinneringen veel individueler. Hun keuzes weken af van het standaard interpretatiekader dat door de AI-modellen was vastgesteld.

Een verklaring voor die meer individuele herinneringen ligt volgens de onderzoekers bij persoonlijke betrokkenheid. Wanneer mensen zelf keuzes maken, bekijken ze een ervaring vanuit hun eigen voorkeuren en ervaringen. Daardoor krijgt dezelfde gebeurtenis voor iedereen een iets andere betekenis en kunnen herinneringen meer van elkaar verschillen. Wie vooral passief volgt, verwerkt informatie neutraler. Op die manier kunnen twee mensen oprecht overtuigd zijn dat ze zich dezelfde gebeurtenis correct herinneren, terwijl hun versies toch uiteenlopen.

Delen:

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

Een stukje chocolade bij de koffie, pralines als cadeau of troost zoeken in een chocoladereep: chocolade is voor velen meer dan zomaar iets lekkers. Maar waarom zijn we er zo dol op?

Na twee biertjes zijn we minder geneigd om iemand in nood te helpen.

‘Niet om de heftige problematiek heen draaien.’ Dat leerde klinisch psycholoog Iva Bicanic. Begin jaren negentig volgde Bicanic colleges bij Lamers-Winkelman, bijzonder hoogleraar Preventie en Hulpverlening inzake Kindermishandeling. ‘Ik wist direct: over de gevolgen van seksueel misbruik wil ik alles weten. Dit wordt mijn onderwerp.’

The Lost Highway, The Fly of The Lobster … voor liefhebbers van het genre zijn er bijzonder veel intrigerende, ongemakkelijke films te bekijken. Maar wat is de aantrekkingskracht van dat ongemak?

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Wanneer ons wordt gevraagd om ons gedrag aan te passen, bijvoorbeeld om voortaan genderneutrale taal te gebruiken of om minder vlees te eten, ervaren we vaak weerstand. Daardoor kan het soms lang duren voordat een verandering geaccepteerd wordt en wil dat soms zelfs helemaal niet lukken.

Brokkelt het geloof in het Westen verder af, of krijgt het gewoon een nieuwe vorm? Vooral jongeren ontdekken het geloof op hun eigen manier, soms zelfs via sociale media en artificiële intelligentie.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven