Algoritme ontrafelt oud-Griekse inscripties

Algoritme ontrafelt oud-Griekse inscripties

Delen:

Een team onderzoekers van Oxford University lijkt de Steen van Rosetta van de 21ste eeuw ontdekt te hebben. De inscripties op dit in 1799 ontdekte stuk graniet bleken de sleutel te zijn tot het ontcijferen van hiëroglyfen. Het algoritme Pythia, ontwikkeld in samenwerking met DeepMind (Google), werkt op het eerste gezicht een gelijkaardige lacune weg.

Pythia is vernoemd naar de priesteres die in de oudheid cryptische antwoorden gaf op vragen aan het Orakel van Delphi. Aan de ontvanger om ze verder in te vullen. Het algoritme doet iets gelijkaardigs met oud-Griekse inscripties op hard materiaal: stukken invullen die in de loop der eeuwen verloren zijn gegaan.

Apollo vraagt Pythia om raad bij het Orakel van Delphi, fragment op een vaas uit de vierde eeuw v. Chr.

Algoritme werkt als menselijk brein

Het algoritme werd hiervoor getraind met meer dan 35.000 bekende oud-Griekse teksten, met daarin 3 miljoen verschillende woorden. Daarin werden stelselmatig eerst letters en dan woorden weggelaten. Pythia pakt dit aan zoals ons brein. Het is opgebouwd uit nabootsingen van de neurale netwerken waarmee onze hersenen patronen herkennen en ontbrekende stukken invullen: op basis van geaccumuleerde kennis over enerzijds grammatica, linguïstiek en historische context, en anderzijds lettervorm en lay-out.

De grote winst is dat Pythia dit significant sneller én correcter doet, concludeerden de onderzoekers uit een vergelijkende test. Het algoritme vervolledigde een aantal teksten in een paar seconden, terwijl een panel eindejaarsstudenten epigrafie er twee uur over deed én met 20% meer fouten. ‘Een bewijs van het potentieel van AI voor de studie van inscripties op steen of metaal,’ stelt Thea Sommerschield, een van de auteurs van de onderzoekspaper.

Mensenwerk blijft nodig

Met één muisklik verloren gegane teksten heropvissen, het moet historici als muziek in de oren klinken. Tot je wat dieper gaat graven dan het juichende resumé voor het grote publiek. Dan blijkt, ten eerste, dat een kleinere foutenmarge allesbehalve betekent dat Pythia de perfectie benadert. Ze had het in 30,1% van de geteste teksten namelijk fout.

Ten tweede: de computer doet niet al het werk. Pythia genereert een lijst van hypotheses, soms tot 20 verschillende. ‘De algoritmische patroonherkenning moet dus nog altijd aan- en ingevuld worden door een expert,’ stelt specialiste prof. Philippa Steele (Cambridge). ‘Pythia reikt puzzelstukken aan, maar een mens moet ze juist leggen. Dat kan uiteraard werken, maar veeleer met summiere tekstjes of lange waarin korte fragmenten ontbreken.’

Classicus en codedeskundige Genevieve Lively (Alan Turing Institute) voegt er – ten derde – aan toe: ‘Pythia is alleen getest op oud-Griekse tabletten. We hebben dus geen idee wat het kan met bijvoorbeeld beschadigde papyrusrollen uit het oude Egypte.’

Bronnen: New Scientist en The Science Times

Delen:

Bijna elke week duikt er ergens ter wereld een nieuwe humanoïde robot op, en telkens lijkt de robotbutler van de toekomst nog maar een paar updates verwijderd. Robotica-experten Bram Vanderborght en Francis wyffels geven een inkijk in de uitdagingen binnen hun vakgebied.

Tussen verbazingwekkende demo’s met robots en de realiteit gaapt een enorme kloof. Kunnen en moeten we die dichten? En kan Europa opboksen tegen Amerikaanse en Chinese concurrentie?

Gaat jouw gsm-kabel ook élke keer kapot… op exact dezelfde plek? Materiaalingenieur Wim Deferme van UHasselt werkt aan een oplossing die dit probleem voorgoed kan oplossen.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Stikstof in jouw urine kan vieze geurtjes in de riolering bestrijden. Iris De Corte, doctoraatsstudente aan de Universiteit Antwerpen, onderzoekt hoe deze stikstof op een efficiënte manier kan worden gedoseerd om zoveel mogelijk geuroverlast te vermijden.

‘Licht het op, laadt het op, werkt het op stroom? Dan moet je recupellen!’ De campagnes van Recupel zijn niet zo memorabel als die met de plastic kip in de pmd-zak, maar ze blijven toch hangen. Jammer genoeg is recupellen niet de laatste stap naar een circulaire economie, maar de eerste. In het KU Leuven Instituut voor Duurzame Metalen en Mineralen werken ze aan de vervolgstappen – met robots.

Wanneer een motor van een drone uitvalt, vertellen zijn sensoren niet meteen wat er mis is. Door hun metingen te combineren met wat we al weten over hoe de drone zich hoort te gedragen, kunnen we ontdekken wat er veranderd is en op tijd bijsturen. 

Van de bosbranden die deze zomer Europa teisterden tot elektrische wagens die moeilijker te blussen vallen: er komen nieuwe uitdagingen af op onze brandweerkorpsen. Technologieën die gaan van robots en drones tot satellietbeelden en voorspellende modellen helpen om branden beter te blussen, en soms ook te voorkomen.

Vanaf dinsdag 20 oktober tot 7 november kan je in de Nekkerhal in Mechelen zelf beleven welke innovatieve oplossingen wetenschap en technologie vandaag voor jou in petto hebben. Flanders Next is de naam van de expo die de blikvanger is van het FTI festival. Een maand lang staat ook in andere steden Vlaamse innovatie centraal. Eos vroeg aan minister-president Matthias Diependaele wanneer het technologiefesival voor hem geslaagd is.

Robotica-expert Abeje Mersha bouwt een vloot innovatieve drones voor civiele doeleinden, die zelfs levens kunnen redden.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven