De 7 Tesla MRI-scanner maakt beelden mogelijk die zo scherp zijn dat een zeer gedetailleerde kaart kan worden gemaakt van de zenuwbanen in onze hersenen.
De inhuldiging van de eerste 7 Tesla MRI-scanner in Vlaanderen maakt baanbrekend medisch onderzoek mogelijk.
Welke veranderingen vinden plaats in weefsels wanneer een aandoening zich ontwikkelt? En hoe kunnen onderzoekers die processen beter begrijpen om toekomstige diagnoses en behandelingen te verfijnen? Met de inhuldiging van de eerste 7 Tesla MRI-scanner in het Researchpark in Zellik krijgen wetenschappers nieuwe mogelijkheden om dergelijke vragen te onderzoeken.
De hoogtechnologische scanner werkt met een magnetisch veld van 7 Tesla. Daardoor is hij ruim twee keer zo sterk als de meeste MRI-scanners die vandaag in ziekenhuizen worden gebruikt en doorgaans 1,5 tot 3 Tesla sterk zijn. Door dit uitzonderlijk sterke magnetische veld kan de scanner bepaalde structuren en weefsels scherper afbeelden en daardoor subtiele verschillen beter blootleggen. (zie: Hoe werkt 7T MRI?)
‘Hoe krachtiger het magnetisch veld, hoe meer signaal je vanuit de patiënt krijgt en hoe gedetailleerder je weefsels in beeld kan brengen’, vertelt prof. dr. Hubert Raeymaekers (Manager Flanders 7T VUB-UZ Brussel). ‘De meerwaarde van 7 Tesla zit niet alleen in het feit dat we kleinere structuren scherper kunnen zien’, voegt prof. dr. Johan De Mey (diensthoofd radiologie VUB-UZ Brussel) daaraan toe. ‘We kunnen ook informatie verzamelen over processen in het lichaam die met klassieke MRI veel moeilijker toegankelijk zijn. Denk aan veranderingen in het metabolisme of de werking van bepaalde hersengebieden. Door die informatie te combineren, kunnen we ziekteprocessen vanuit verschillende invalshoeken onderzoeken.’
De hoogtechnologische scanner werkt met een magnetisch veld van 7 Tesla. Daardoor is hij ruim twee keer zo sterk als de meeste MRI-scanners die vandaag in ziekenhuizen worden gebruikt. ( foto: Thierry Geenen)
Flanders 7T
De Mey en Raeymaekers zijn de projectleiders van het interuniversitaire project Flanders 7T. De vijf Vlaamse universiteiten (Vrije Universiteit Brussel, KU Leuven, Universiteit Antwerpen, Universiteit Gent en UHasselt) en vier universitaire ziekenhuizen (UZ Brussel, UZ Leuven, UZA en UZ Gent) gaan er voor het eerst nauw samenwerken rond medische beeldvorming en hun gezamenlijke patiëntenpopulatie in zijn geheel onder de loep nemen in één gedeelde onderzoeksinfrastructuur. Door die infrastructuur gezamenlijk uit te bouwen en te gebruiken, kunnen onderzoekers hun expertise in medische beeldvorming, radiologie, neurologie, biomedische technologie, natuurkunde en artificiële intelligentie samenbrengen en onderzoeksprojecten opzetten die de grenzen van hun instelling of discipline overstijgen.
De 7 Tesla MRI-scanner is in eerste instantie een onderzoeksinstrument. De komende jaren zullen wetenschappers de mogelijkheden en beperkingen van ultrahoogveld-MRI systematisch onderzoeken en nieuwe beeldvormingstechnieken ontwikkelen en valideren, onder meer via onderzoek bij proefpersonen. Een belangrijk potentieel ligt in het beter begrijpen van ziekteprocessen. Door kleine anatomische afwijkingen, functionele veranderingen en metabole processen in het menselijk lichaam in ongezien detail in beeld te brengen, hopen de onderzoekers nieuwe inzichten te verwerven in het ontstaan en de ontwikkeling van aandoeningen.
Dankzij het sterkere signaal krijgen wetenschappers nieuwe informatie over wat er op cellulair en moleculair niveau in het lichaam gebeurt en kunnen ze hersenaandoeningen, tumoren, epilepsie, multiple sclerose, dementie, nieraandoeningen, kraakbeendegeneratie en tal van andere ziekten tot in het kleinste detail bestuderen. Al die kennis kan op termijn bijdragen aan vroegere of nauwkeurigere diagnostiek, een betere opvolging van ziekteprocessen en meer gerichte behandelingen.
Een goed voorbeeld is epilepsie. ‘We zien in de kliniek dat we soms met onze klinische scanners tekortkomen’, vertelt prof. dr. Rik Achten (neuroradiologie UZ Gent-UGent). ‘Met 7T kunnen we onze sensitiviteit naar heel kleine epileptische letsels verhogen. Als je die vindt en je die kan behandelen, dan zijn die mensen verlost van hun epilepsie en kan hun leven weer normaal worden.’
Flanders 7T maakt deel uit van van een veel groter consortium van 120 7 Tesla-systemen die wereldwijd zijn geïnstalleerd. Volgens de onderzoekers is er een enorme dynamiek in die gemeenschap om de wetenschap vooruit te helpen en te vertalen naar klinische applicaties.
‘Met 7T kunnen we heel kleine epileptische letsels beter detecteren. Als je die vindt en je die kan behandelen, dan zijn die mensen verlost van hun epilepsie en kan hun leven weer normaal worden’
prof. dr. Rik Achten (neuroradiologie UZ Gent-UGent)
Hoe werkt 7T MRI?
Een MRI-scanner is eigenlijk een hele sterke magneet. De sterkte van het magnetisch veld dat rond een te scannen gebied wordt gecreëerd wordt uitgedrukt in Tesla (T). 1T komt overeen met 10.000 Gauss (G). Het magnetisch veld van de aarde, waarin een kompas zich naar het noorden richt, is ongeveer 0,5 G sterk, dus het magnetisch veld van de 1,5T en 3T scanners die nu in onze ziekenhuizen worden gebruikt zijn 30.000 en 60.000 keer sterker dan dat van de aarde. Bij 7T is dat zelfs 140.000 maal.
Het menselijk lichaam bestaat voor het grootste deel uit water. Wanneer ons lichaam in een MRI-scanner ligt, gaat de meerderheid van de waterstofprotonen – de deeltjes van de waterstofkernen die onder andere in onze spieren, organen en bloed zitten en zelf kleine magneetjes zijn – in het sterke magnetische veld een richting aannemen. Zo wordt een inwendige magnetisatie opgebouwd. Deze kan uit evenwicht gebracht worden door met antennes radiogolven van een welbepaalde frequentie uit te zenden, bepaald door de sterkte van het magnetisch veld – het zogenaamde resonantieprincipe.
De energie die de waterstofprotonen bij die verstoring hebben opgenomen en bij het terugkeren naar de rusttoestand weer afgeven, vormt een signaal dat door dezelfde antennes wordt opgevangen.
Door in de cilindervormige spoel die rond de tunnel zit ondertussen heel kort elektrische stromen op te wekken, wordt het magnetische veld bij het scannen telkens lichtjes gevarieerd van plaats tot plaats – van bijvoorbeeld 7T of 70.000 Gauss naar 70.005 Gauss – zodat de oorsprong van de signalen kan worden achterhaald door datzelfde resonantieprincipe en door een computer in een beeld kan worden omgezet.
Onze verschillende weefsels (water, vet, spieren, pezen, organen) vertonen verschillende magnetische eigenschappen. Daardoor verschilt de tijd die de protonen nodig hebben om terug te keren naar de rusttoestand per soort weefsel, genereren ze verschillende signalen en kunnen ze op de MRI-beelden van elkaar worden onderscheiden. Ook ziek weefsel levert andere signalen op dan gezond weefsel.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.


