Dit dunne apparaatje monitort foetus in de baarmoeder

De nieuwe sonde is slechts drie keer zo breed als een menselijk haartje. Credit: John A. Rogers/Northwestern University

Onderzoekers van Northwestern University vonden een manier om de hartslag, de hartslagvariabiliteit, het zuurstofgehalte in het bloed en de temperatuur van een foetus op te volgen terwijl die nog in de baarmoeder zit en daar wordt geopereerd.

Dergelijke foetale operaties zijn soms nodig, bijvoorbeeld om nog vóór de geboorte ernstige of levensbedreigende aangeboren aandoeningen te corrigeren. Denk bijvoorbeeld aan spina bifida, een opening in de wervelkolom waardoor het ruggenmerg en de zenuwen bloot komen te liggen. Foetale chirurgie kan de neurologische complicaties die daarvan het gevolg zijn verminderen of zelfs voorkomen en zo de latere levenskwaiteit van de baby verbeteren.

Tegenwoordig kunnen foetale ingrepen al vanaf 15 weken zwangerschap en gebeurt dat niet meer via een grote insnede in de baarmoeder, maar via een minimaal invasieve ingreep waarbij kleine instrumenten langs veel kleinere insnedes in de baarmoeder worden ingebracht. Hoewel deze aanpak de risico's voor de zwangere vrouw vermindert, is het voor de chirurgen een pak moeilijker om de vitale functies van de foetus op te volgen en tijdig in te grijpen als er zich problemen voordoen. Momenteel vertrouwen ze daarvoor voornamelijk op echografische metingen van de hartslag van de foetus vanaf de buitenkant van het lichaam van de zwangere vrouw, maar dat geeft slechts een gedeeltelijk beeld van hoe een foetus zich tijdens een operatie voelt.

Zacht en flexibel apparaatje

Onderzoekers van Northwestern University hebben daar nu iets op gevonden. Ze ontwikkelden een zacht en flexibel apparaatje dat maar zo breed is als drie menselijke haartjes. De sonde kan in de baarmoeder worden ingebracht via hetzelfde smalle buisje dat al tijdens de minimaal invasieve ingreep wordt gebruikt, waardoor er geen extra insnedes nodig zijn.

Eenmaal in de baarmoeder kunnen chirurgen het apparaatje op de gewenste plaats manoeuvreren en blijft het in contact met de foetus dankzij kleine opblaasbare kussentjes. Meerdere miniatuursensoren in de sonde volgen tijdens het hele chirurgische proces de hartslag, de hartslagvariabiliteit, het zuurstofgehalte in het bloed en de temperatuur van de foetus betrouwbaar op en sturen die gegevens draadloos en in realtime naar een monitor buiten het lichaam van de moeder. Door meerdere vitale functies van de foetus tegelijkertijd op te volgen krijgen de chirurgen heel snel een vollediger beeld van eventuele problemen bij de foetus, waardoor ze sneller kunnen ingrijpen als er zich problemen voordoen.

In studies met een groot diermodel leverde de sonde nauwkeurige metingen op, zelfs wanneer de baarmoeder en de foetus tijdens de operatie bewogen.