Na steenkool en olie is lithium de grondstof van de toekomst

.

Delen:

Op licht euforische toon maakte Zweden eerder dit jaar bekend dat men in Lapland een grote voorraad zeldzame aardmetalen had ontdekt. Iets dichter bij huis hoopt Frankrijk over vijf jaar in het Centraal Massief een eerste grote lithiummijn te openen. Deze en andere metalen zitten in accu’s voor elektrische auto’s en worden vandaag geïmporteerd uit China, Indonesië, Zuid-Amerika of Afrika. Het oude continent wil minder afhankelijk worden van landen uit onstabiele regio’s, en zoveel mogelijk zelf auto’s produceren met eigen grondstoffen. Dat is ook de strategie achter de Chips Act, die van Europa een volwaardige producent van halfgeleiders moet maken, minder afhankelijk van een handvol wereldspelers zoals TSMC uit Taiwan. In deze geopolitiek troebele tijden sputtert de globalisering.

Elektrische wagens zijn geen nieuwigheid. In de geschiedenis van de automobiel duiken ze al vroeg op en gingen ze de concurrentie met verbrandingsmotoren aan. Het was de goedkope en efficiënte Ford model T die de elektromotor vanaf de jaren 1920 de nekslag toebracht. Dat tijdperk loopt nu ten einde. Na steenkool en olie is lithium de grondstof van de toekomst. Het is een cruciaal bestanddeel van de lithium­ionaccu, die vandaag zowat de standaard van de accutechnologie uitmaakt. Door hun aanzienlijk betere energiedensiteit, veel beter dan bijvoorbeeld de loodzuurbatterij in je benzineauto, werden ze snel onmisbaar in de elektrificatie van het wagenpark. In deze Eos gaan we dieper in op de technologie achter accu’s. Het is uitkijken naar vastestofbatterijen, die brandveiliger, goedkoper én duurzamer zijn. Maar op korte termijn kunnen de huidige lithiumionaccu’s nog flink verbeteren op die drie vlakken.

Batterijen worden steeds beter en zijn heel modulair, het probleem is dat ze niet alle noden kunnen opvangen

De energiecrisis van vorig jaar deed niet alleen het bedrijfsleven naar adem happen, ook huishoudens kwamen moeilijker rond door de hoge gas- en elektriciteitsprijzen. Om minder afhankelijk te worden van Russisch gas ontwikkelde de Europese Unie in snel tempo een aangepast energieplan (REPowerEU), dat inzet op energiebesparing en een mix van diverse energiebronnen met hernieuwbare energie als topprioriteit. Dure woorden, maar hoe breng je ze in de praktijk? Wind- en zonne-energie leveren niet altijd en overal het nodige rendement, aan waterstof blijft te lang het predicaat veelbelovend kleven, en de levensduur en veiligheid van thuisbatterijen blijven zorgenkinderen. Met de zogeheten robuuste ontwerpmethode proberen wetenschappers systemen te ontwerpen die in alle situaties – fluctuaties en uitschieters meegerekend – goed functioneren. Een van hen, Diederik Coppitters van de UCLouvain, licht verderop een tipje van de sluier. Gaan we best off-grid of niet? Ook jij kan je voordeel doen.

Met al hun tekortkomingen blijven accu’s en batterijen de energietransitie drijven. Alternatieve methodes van energieopslag zijn bijvoorbeeld pompwaterkrachtcentrales, zoals die in het Waalse Coo-Trois-Ponts, oceaanbatterijen – waterkrachtcentrales op de zeebodem zeg maar –, of opslag in zoutgrotten. ‘Dergelijke projecten vergen een grootschalige infrastructuur, met alle nadelen van dien’, zegt energie-expert Ronnie Belmans. ‘Batterijen worden steeds beter en zijn heel modulair, het probleem is dat ze niet alle noden kunnen opvangen.’

Delen:

Bijna elke week duikt er ergens ter wereld een nieuwe humanoïde robot op, en telkens lijkt de robotbutler van de toekomst nog maar een paar updates verwijderd. Robotica-experten Bram Vanderborght en Francis wyffels geven een inkijk in de uitdagingen binnen hun vakgebied.

Tussen verbazingwekkende demo’s met robots en de realiteit gaapt een enorme kloof. Kunnen en moeten we die dichten? En kan Europa opboksen tegen Amerikaanse en Chinese concurrentie?

Gaat jouw gsm-kabel ook élke keer kapot… op exact dezelfde plek? Materiaalingenieur Wim Deferme van UHasselt werkt aan een oplossing die dit probleem voorgoed kan oplossen.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Stikstof in jouw urine kan vieze geurtjes in de riolering bestrijden. Iris De Corte, doctoraatsstudente aan de Universiteit Antwerpen, onderzoekt hoe deze stikstof op een efficiënte manier kan worden gedoseerd om zoveel mogelijk geuroverlast te vermijden.

‘Licht het op, laadt het op, werkt het op stroom? Dan moet je recupellen!’ De campagnes van Recupel zijn niet zo memorabel als die met de plastic kip in de pmd-zak, maar ze blijven toch hangen. Jammer genoeg is recupellen niet de laatste stap naar een circulaire economie, maar de eerste. In het KU Leuven Instituut voor Duurzame Metalen en Mineralen werken ze aan de vervolgstappen – met robots.

Wanneer een motor van een drone uitvalt, vertellen zijn sensoren niet meteen wat er mis is. Door hun metingen te combineren met wat we al weten over hoe de drone zich hoort te gedragen, kunnen we ontdekken wat er veranderd is en op tijd bijsturen. 

Van de bosbranden die deze zomer Europa teisterden tot elektrische wagens die moeilijker te blussen vallen: er komen nieuwe uitdagingen af op onze brandweerkorpsen. Technologieën die gaan van robots en drones tot satellietbeelden en voorspellende modellen helpen om branden beter te blussen, en soms ook te voorkomen.

Vanaf dinsdag 20 oktober tot 7 november kan je in de Nekkerhal in Mechelen zelf beleven welke innovatieve oplossingen wetenschap en technologie vandaag voor jou in petto hebben. Flanders Next is de naam van de expo die de blikvanger is van het FTI festival. Een maand lang staat ook in andere steden Vlaamse innovatie centraal. Eos vroeg aan minister-president Matthias Diependaele wanneer het technologiefesival voor hem geslaagd is.

Robotica-expert Abeje Mersha bouwt een vloot innovatieve drones voor civiele doeleinden, die zelfs levens kunnen redden.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven