Subatomair en superprecies

  • 21 december 2020
  • Scientific American
Subatomair en superprecies

Delen:

Quantumcomputers zijn een hype. Maar quantumsensors, instrumenten die het gedrag van subatomaire deeltjes gebruiken om ultragevoelige metingen te doen, kunnen evenzeer grote veranderingen teweegbrengen. Ze kunnen leiden tot autonome voertuigen die om de hoek kunnen kijken, draagbare MRI-scanners die de hersenactiviteit van een persoon doorheen de dag opvolgen, systemen waarmee je onderwater kunt navigeren en systemen die waarschuwen voor vulkanische activiteit en aardbevingen.

Elk meetapparaat wordt preciezer naarmate de meeteenheid verkleint. Quantumsensors bereiken extreme niveaus van resolutie door het gedrag van subatomaire deeltjes te exploiteren. Ze gebruiken bijvoorbeeld het verschil tussen elektronen in verschillende energietoestanden als basiseenheid. Atoomklokken illustreren dat principe. De wereldtijd is gebaseerd op het feit dat elektronen in de cesium-133-atomen miljarden keren per seconde een specifieke energieovergang voltooien. Dat gebeurt zeer constant. Het maakt atoomklokken uiterst stabiel, en daarom een geschikte standaard om andere klokken op af te stemmen.

De quantumsensor van het MIT is vastgezet op een conventionele chip en bruikbaar bij kamertemperatuur.

Andere quantumsensors gebruiken atomaire overgangen om minuscule veranderingen in beweging en kleine verschillen in zwaartekrachts-, elektrische of magnetische velden te detecteren.
Er zijn ook andere manieren om een quantumsensor te bouwen. Zo werken onderzoekers van de Britse University of Birmingham aan vrij vallende, onderkoelde atomen om kleine veranderingen in de lokale zwaartekracht te detecteren. Met dat soort quantumgravimeter zouden specialisten ondergrondse buizen, kabels en andere objecten kunnen opsporen zonder te moeten graven. Hetzelfde geldt voor voorwerpen onder water.

De meeste quantumsensorsystemen blijven duur, groot en complex. Maar een nieuwe generatie van kleinere en betaalbaardere sensors kan al snel nieuwe toepassingen opleveren. Vorig jaar slaagden onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology erin om met conventionele fabricagemethodes een in diamant verwerkte quantumsensor op een siliciumchip te plaatsen. Het prototype is een eerste stap in de richting van goedkope en op grote schaal geproduceerde quantumsensors. Die sensors werken op kamertemperatuur en kunnen worden gebruikt voor elke toepassing waarbij je fijne metingen van zwakke magnetische velden moet verrichten.

Quantumsystemen blijven uiterst gevoelig voor verstoringen, wat ze mogelijk enkel bruikbaar maakt in gecontroleerde omgevingen. Maar diverse overheids- en privéspelers investeren in de technologie. Het Verenigd Koninkrijk heeft 235 miljoen pond geïnvesteerd in een nieuw National Quantum Computing Center. Analisten verwachten dat quantumsensors in de komende drie à vijf jaar op de markt zullen verschijnen, voor met name medische en militaire doeleinden.

Delen:

Dit is een artikel van:

Scientific American

Bijna elke week duikt er ergens ter wereld een nieuwe humanoïde robot op, en telkens lijkt de robotbutler van de toekomst nog maar een paar updates verwijderd. Robotica-experten Bram Vanderborght en Francis wyffels geven een inkijk in de uitdagingen binnen hun vakgebied.

Tussen verbazingwekkende demo’s met robots en de realiteit gaapt een enorme kloof. Kunnen en moeten we die dichten? En kan Europa opboksen tegen Amerikaanse en Chinese concurrentie?

Gaat jouw gsm-kabel ook élke keer kapot… op exact dezelfde plek? Materiaalingenieur Wim Deferme van UHasselt werkt aan een oplossing die dit probleem voorgoed kan oplossen.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Stikstof in jouw urine kan vieze geurtjes in de riolering bestrijden. Iris De Corte, doctoraatsstudente aan de Universiteit Antwerpen, onderzoekt hoe deze stikstof op een efficiënte manier kan worden gedoseerd om zoveel mogelijk geuroverlast te vermijden.

‘Licht het op, laadt het op, werkt het op stroom? Dan moet je recupellen!’ De campagnes van Recupel zijn niet zo memorabel als die met de plastic kip in de pmd-zak, maar ze blijven toch hangen. Jammer genoeg is recupellen niet de laatste stap naar een circulaire economie, maar de eerste. In het KU Leuven Instituut voor Duurzame Metalen en Mineralen werken ze aan de vervolgstappen – met robots.

Wanneer een motor van een drone uitvalt, vertellen zijn sensoren niet meteen wat er mis is. Door hun metingen te combineren met wat we al weten over hoe de drone zich hoort te gedragen, kunnen we ontdekken wat er veranderd is en op tijd bijsturen. 

Van de bosbranden die deze zomer Europa teisterden tot elektrische wagens die moeilijker te blussen vallen: er komen nieuwe uitdagingen af op onze brandweerkorpsen. Technologieën die gaan van robots en drones tot satellietbeelden en voorspellende modellen helpen om branden beter te blussen, en soms ook te voorkomen.

Vanaf dinsdag 20 oktober tot 7 november kan je in de Nekkerhal in Mechelen zelf beleven welke innovatieve oplossingen wetenschap en technologie vandaag voor jou in petto hebben. Flanders Next is de naam van de expo die de blikvanger is van het FTI festival. Een maand lang staat ook in andere steden Vlaamse innovatie centraal. Eos vroeg aan minister-president Matthias Diependaele wanneer het technologiefesival voor hem geslaagd is.

Robotica-expert Abeje Mersha bouwt een vloot innovatieve drones voor civiele doeleinden, die zelfs levens kunnen redden.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven