Wees niet bang voor The Terminator

Wees niet bang voor The Terminator

Delen:

Nu we aan de vooravond staan van een nieuwe technologische revolutie– die van artificiële intelligentie – groeit de angst dat dit wel eens onze laatste kan zijn. De grootste angst bestaat erin dat de intelligentie van machines binnen afzienbare tijd die van de mens evenaart of zelfs overstijgt.

Machines zouden zich tegen ons kunnen keren en ons vervangen als de dominante levensvorm op aarde. Onze creaties worden onze meesters – of misschien roeien ze ons zelfs helemaal uit. Zulke dramatische scenario’s tonen een misvatting rond artificiële intelligentie. En ze leiden af van de meer alledaagse en realistischere risico’s die technologie in de toekomst inhoudt, alsook van haar veelbelovende voordelen.

Scenario’s voor sciencefiction

Een overname door artificiële intelligentie vormde lang de basis voor sciencefiction. In 2001: A Space Odyssey keert HAL, de zelfbewuste computer die de missie van het interplanetaire ruimteschip controleert, zich tegen de crew in een poging tot zelfbehoud. In The Terminator verkrijgt een internetachtig computergestuurd verdedigingssysteem genaamd Skynet een zelfbewustzijn en initieert het een nucleaire oorlog die het grootste deel van de mensheid vernietigt. Dat idee heeft zich ondertussen bijna tot een natuurwet verheven in de sciencefiction: een intelligent computersysteem zal doen wat nodig is om te overleven, inclusief het verkrijgen van dominantie over het menselijke ras.

In 2001: A Space Odyssey keert de zelfbewuste computer HAL zich tegen de crew in een poging tot zelfbehoud.

Voor een neurowetenschapper is deze redenering verbazingwekkend. Artificiële intelligentie houdt veel risico’s in die men in acht moet nemen, waaronder economische ontwrichting, het falen van levensnoodzakelijke toepassingen en de bewapening van kwaadaardigeinstanties. Maar wat de mens het meeste kopzorgen baart, zijn machtslustige robots die uit eigen wil beslissen om de wereld over te nemen. Waarom zou zelfbewusteAI de wereld willen overnemen? Dat wil het niet.

De evolutie van intelligentie en dominantie

We overschatten de dreiging van een onvrijwillige overname door AI, omdat we intelligentie linken aan de wil om dominantie te verkrijgen

Intelligentie is simpelweg de mogelijkheid om kennis en vaardigheden te verkrijgen en deze in te zetten om een doel na te jagen. Het voorziet het doel op zichzelf niet, enkel de benodigdheden om het te bereiken. ‘Natuurlijke intelligentie’– de intelligentie van biologische wezens – is een evolutionaire adaptatie. Net als andere,soortgelijke adaptaties kwam het op tijdens de natuurlijke selectie. Het verbeterde immers het overleven en dus de verspreiding van de soorten. Die doelen zitten diepgeworteld als instinct in het zenuwstelsel van zelfs de eenvoudigste organismen.

Maar doordat AI-systemen het proces van natuurlijke selectie niet doormaakten, dienden ze geen overlevingsinstinct te ontwikkelen. Bij AI zijn intelligentie en overleving losgekoppeld. Daardoor kan intelligentie dienen voor eender welk doel dat we voorprogrammeren.Dat feit in acht nemend stelde sciencefiction-auteur Isaac Asimov zijn bekende First Law of Roboticsop: ‘Een robot mag geen mens schade berokkenen of door inactiviteit toestaan dat een mens schade lijdt.’Het is onwaarschijnlijk dat we buiten onze wil om onder de duimen van onze digitale meesters terechtkomen.

Het is verleidelijk om te speculeren dat als we van een andere diersoort geëvolueerd waren, zoals orang-oetans of olifanten (enkele van de intelligentste dieren op onze planeet), we minder geneigd waren om een onvermijdelijke link te zien tussen intelligentie en dominantie. In de plaats daarvan kunnen we focussen op intelligentie als katalysator voor versterkte samenwerking. Vrouwelijke Aziatische olifanten wonen in strikt coöperatieve groepen, maar vertonen geen duidelijke dominante hiërarchieën of leiders.

Dominantiezoekend gedrag is eerder verwant aan testosteron dan aan intelligentie

Het is verleidelijk om te speculeren dat als we van een andere diersoort geëvolueerd waren, zoals orang-oetans of olifanten (enkele van de intelligentste dieren op onze planeet), we minder geneigd waren om een onvermijdelijke link te zien tussen intelligentie en dominantie. In de plaats daarvan kunnen we focussen op intelligentie als katalysator voor versterkte samenwerking. Vrouwelijke Aziatische olifanten wonen in strikt coöperatieve groepen, maar vertonen geen duidelijke dominante hiërarchieën of leiders.

Mannetjesolifanten leven dan weer in minder nauw samenhangende groepen. Zij vechten regelmatig voor dominantie, omdat alleen de sterkste mogen copuleren met ontvankelijke vrouwtjes. Orang-oetans hebben een grotendeels solitair leven. Vrouwtjes zoeken geen dominantie, al vechten competitieve mannetjes geregeld om toegang tot de vrouwen te verkrijgen. Deze en andere observaties suggereren dat dominantiezoekend gedrag eerder verwant is aan testosteron dan aan intelligentie. Zelfs bij de mens behoren zij die machtsposities proberen te verwerven zelden tot de slimsten onder ons.

De echte gevaren van kunstmatige intelligentie

Angst voor een scenario zoals in The Terminator leidt ons weg van de reële risico’s van kunstmatige intelligentie. Het kan (en zal hoogstwaarschijnlijk) bewapening inhouden,en het leidt mogelijk tot nieuwe manieren van oorlogsvoering. AI kan ook ontwrichting veroorzaken van onze huidige economie. Hoewel AI de productiviteit verbetert, nieuwe jobs creëert en de economische groei stimuleert, zullen werknemers zich moeten herscholen voor nieuwe jobs. Sommigen zullen onvermijdelijk achterblijven.

Zoals bij veel technologische revoluties kan AI de welvaart en de inkomensongelijkheid doen toenemen, tenzij er nieuwe fiscale systemen worden toegepast. En uiteraard zijn er onvoorziene risico’s geassocieerd met nieuwe technologie – ‘de onwetende weet niets’. Al deze risico’s zijn zorgwekkender dan een onvermijdelijke overname door robots.

Er bestaat weinig twijfel dat AI de komende decennia zal bijdragen tot een grondige transformatie. In het beste geval heeft de technologie het potentieel om ons te verlossen van ons doordeweekse werk en creëert het een utopie waarin alle tijd vrije tijd is. In het slechtste geval wordt de Derde Wereldoorlog uitgevochten door legers bestaande uit superintelligente robots.

Maar ze zullen niet aangestuurd worden door HAL, Skynet of hun nieuwere AI-aanverwanten. Zelfs in het slechtste geval zullen de robots onder onze supervisie blijven en hebben we enkel onszelf iets te verwijten.

Dit artikel is afkomstig uit Scientific American en werd vertaald door Lin Polleunis.

Delen:

Dit is een artikel van:

Scientific American

Bijna elke week duikt er ergens ter wereld een nieuwe humanoïde robot op, en telkens lijkt de robotbutler van de toekomst nog maar een paar updates verwijderd. Robotica-experten Bram Vanderborght en Francis wyffels geven een inkijk in de uitdagingen binnen hun vakgebied.

Tussen verbazingwekkende demo’s met robots en de realiteit gaapt een enorme kloof. Kunnen en moeten we die dichten? En kan Europa opboksen tegen Amerikaanse en Chinese concurrentie?

Gaat jouw gsm-kabel ook élke keer kapot… op exact dezelfde plek? Materiaalingenieur Wim Deferme van UHasselt werkt aan een oplossing die dit probleem voorgoed kan oplossen.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Stikstof in jouw urine kan vieze geurtjes in de riolering bestrijden. Iris De Corte, doctoraatsstudente aan de Universiteit Antwerpen, onderzoekt hoe deze stikstof op een efficiënte manier kan worden gedoseerd om zoveel mogelijk geuroverlast te vermijden.

‘Licht het op, laadt het op, werkt het op stroom? Dan moet je recupellen!’ De campagnes van Recupel zijn niet zo memorabel als die met de plastic kip in de pmd-zak, maar ze blijven toch hangen. Jammer genoeg is recupellen niet de laatste stap naar een circulaire economie, maar de eerste. In het KU Leuven Instituut voor Duurzame Metalen en Mineralen werken ze aan de vervolgstappen – met robots.

Wanneer een motor van een drone uitvalt, vertellen zijn sensoren niet meteen wat er mis is. Door hun metingen te combineren met wat we al weten over hoe de drone zich hoort te gedragen, kunnen we ontdekken wat er veranderd is en op tijd bijsturen. 

Van de bosbranden die deze zomer Europa teisterden tot elektrische wagens die moeilijker te blussen vallen: er komen nieuwe uitdagingen af op onze brandweerkorpsen. Technologieën die gaan van robots en drones tot satellietbeelden en voorspellende modellen helpen om branden beter te blussen, en soms ook te voorkomen.

Vanaf dinsdag 20 oktober tot 7 november kan je in de Nekkerhal in Mechelen zelf beleven welke innovatieve oplossingen wetenschap en technologie vandaag voor jou in petto hebben. Flanders Next is de naam van de expo die de blikvanger is van het FTI festival. Een maand lang staat ook in andere steden Vlaamse innovatie centraal. Eos vroeg aan minister-president Matthias Diependaele wanneer het technologiefesival voor hem geslaagd is.

Robotica-expert Abeje Mersha bouwt een vloot innovatieve drones voor civiele doeleinden, die zelfs levens kunnen redden.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven