Wist je dat 1% van de bevolking helemaal nooit een boertje kan laten? Dat klinkt misschien onschuldig, maar het kan een bron zijn van vervelende klachten. Een oplossing voor het probleem kwam uit verrassende hoek.
Een tiental jaren geleden ging Daryl Moody langs bij dr. Bastian, een neus- keel- oorarts in Chicago. Hij had last van allerlei klachten: een opgeblazen gevoel en pijn in de buik, borrelende geluidjes in de keel, en overdreven winderigheid. De reden volgens hem? Hij kon geen boertjes laten. De lucht leek vast te zitten in zijn keel en werd dan telkens weer terug richting zijn maag geduwd. Omdat de lucht langs zijn keel niet kon ontsnappen zocht hij een andere uitweg, vandaar de winderigheid. Voor Daryl bij dr. Bastian was terechtgekomen had hij al verschillende onderzoeken en behandelingen gekregen, zonder succes.
Dr. Bastian vermoedde dat er een probleem was met een spiertje in de keel, aan de ingang van de slokdarm. Normaal opent dit spiertje bij slikken of wanneer er lucht moet ontsnappen. Daryl kon normaal slikken, maar wanneer er lucht naar boven kwam leek het spiertje niet te ontspannen. Om zijn idee te bewijzen stelde dr. Bastian een verrassende behandeling voor: een inspuiting in de keel met Botox, een bekend middel om rimpels te verminderen in het gezicht.
De ongewone behandeling werkte: eén dag na de inspuiting kon Daryl niet alleen weer boertjes laten, hij was ook verlost van al zijn vervelende klachten. Hij was zo enthousiast dat hij zijn verhaal op het internet zette, waar andere mensen de klachten herkenden. Zij reisden naar Chicago voor dezelfde behandeling. Nadat dr. Bastian meer dan honderd mensen had behandeld stuurde hij zijn resultaten op naar een medisch tijdschrift, en zo raakte deze nieuwe ontdekking stilaan bekend bij artsen wereldwijd.
TikTok-diagnose
Na de eerste beschrijving op het internet verspreidde de kennis over de nieuwe aandoening zich razendsnel via TikTok-filmpjes van mensen met hetzelfde probleem. Ook in Leuven zien we meer en meer patiënten en vaak kennen ze zelf al de diagnose. Door gesprekken met hen weten we dat niet iedereen evenveel klachten ervaart. Sommige mensen hebben zelden last ook al kunnen ze nooit boeren, anderen hebben dagelijks zo veel last dat het probleem hun leven volledig beïnvloedt.
In mijn doctoraat onderzocht en behandelde ik mensen die niet kunnen boeren. We ontwikkelden een test waarmee we de spanning in het spiertje in de keel konden volgen. Ik gaf testpersonen met en zonder klachten een glas spuitwater om boertjes uit te lokken en dan keek ik of het spiertje ontspande of niet. Wat bleek? Bij mensen met klachten ontspande het spiertje duidelijk niet wanneer er lucht wilde ontsnappen. Soms spande het zelfs verder aan om zeker geen lucht door te laten.
Botox is een soort gif dat werkt als spierverslapper
Dat verklaart ook het effect van Botox. Een spuitje met Botox bevat een soort gif dat werkt als een spierverslapper. Wanneer we het inspuiten in een spier blijft die verlamd voor de volgende 4 tot 6 maanden. Hoe komt het dan dat Daryl uit Chicago nu nog steeds boertjes kan laten - na één inspuiting? Het effect van Botox zou toch allang uitgewerkt moeten zijn! Is deze behandeling wel veilig? En kunnen we hiermee dan écht iedereen weer leren boeren?
Om deze vragen te beantwoorden zetten mijn collega’s en ik de eerste grote klinische studie op die een behandeling met Botox vergeleek met een placebobehandeling. Deelnemers werden willekeurig ingedeeld in twee groepen. De ene helft kreeg een inspuiting in de keel met Botox, de andere helft een placebo-inspuiting met zout water. Zowel de deelnemers als de onderzoekers wisten niet wie welke behandeling had gekregen.
De resultaten waren opvallend. Bij de groep van 25 deelnemers die Botox kreeg, waren de klachten na een week spectaculair verbeterd. In de groep die zout water had gekregen voelde een op vijf mensen een verbetering. Ook na drie maanden bleef het verschil groot: 88 procent van de mensen in de groep met Botox had nog altijd een duidelijke verbetering van de klachten, tegenover 4 procent in de placebogroep. De eerste weken na een inspuiting met Botox hadden deelnemers vaak wat moeite met slikken, maar verder was de behandeling veilig.
We volgden de deelnemers van de studie op tot een jaar na hun behandeling. Net zoals Daryl Moody kon meer dan de helft van de mensen die Botox had gekregen dan nog steeds boeren. We vermoeden dat dankzij de inspuiting met Botox patiënten zichzelf opnieuw kunnen aanleren om het spiertje te ontspannen. Voor mensen bij wie het effect niet blijvend is kunnen we altijd een tweede, en zo nodig een derde behandeling proberen.
We willen nog veel onderzoeken, maar we boekten de laatste 10 jaar wel ongelooflijk veel vooruitgang. Vooraleer het een hype werd op TikTok zagen we dit vaak over het hoofd. Om te weten of mensen kunnen boeren moet je natuurlijk de vraag stellen: “Kan u boertjes laten?” en dat was geen vraag die we standaard stelden. Sommige mensen hebben we jaren later nog teruggezien, en door hun dossier te lezen dacht ik soms: “Hoe hebben we dat kunnen missen!”
Karlien Raymenants dingt mee naar de Vlaamse PhD Cup 2026. Ontdek meer over dit onderzoek op www.phdcup.be.
