Wat is UV en waarom is het schadelijk?

Delen:

UV staat voor “ultraviolet” en slaat op de elektromagnetische straling met een golflengte die net iets korter is dan de violette kleur van het zichtbare licht, vandaar de naam “ultraviolet”. Door die kortere golflengte bezitten UV-stralen veel energie en kunnen ze bepaalde chemische en ioniserende processen in werking zetten.

Tot zover de moeilijke woorden en vage beschrijvingen. Wat van belang is, is dat de UV aanwezig is in zonlicht en een paar gevaren met zich meebrengt. Zo kan een lange blootstelling aan UV zorgen voor schade aan onze ooglens. Vandaar het belang van zonnebrilglazen met een goede UV-filter.

Daarnaast zijn er gevaren voor onze huid. Een gedeelte van de UV-stralen wordt tegengehouden door onze ozonlaag. Gelukkig maar, anders zouden wij zeer snel verbranden. Maar niet alles wordt tegengehouden. Zonder bescherming kunnen UV a-stralen, met een langere golflengte (tussen 315nm en 400nm), diep in onze huid dringen en de elasticiteit van de huid aantasten. Het zijn deze a-stralen die je in zonnebanken vindt. Ze zorgen voor een kortstondige bruine tint, maar veroorzaken ook zonnebrand, huidvlekjes, rimpels en zelfs melanoom, de dodelijkste vorm van huidkanker.

Ook UV b-stralen komen gedeeltelijk door de ozonlaag heen en beschadigen de buitenste laag van de huid. Ook dat kan leiden tot huidkanker.

Voor UV wordt gewaarschuwd op radio en tv. Er werd zelfs een aparte schaal voor opgesteld, de “UV-index”. Een schaal van 1 tot 16, bij ons toegepast van 1 tot 11+) die eigenlijk een maat is voor de kracht van de zon. Hoe hoger de zon staat, hoe krachtiger ze is want hoe korter de afstand  die de zonnestralen moeten afleggen. De UV-index hangt dus af van:

  • Het seizoen: in de zomer staat de zon hoger dan in de winter

  • Het tijdstip: tussen 12 en 15u staat de zon op haar hoogst

  • Je locatie op aarde: hoe dichter bij de evenaar, hoe meer UV-straling. En hoe hoger je staat, hoe korter de af te leggen weg (bergbeklimmers verbranden snel).

Er zijn nog andere factoren die de UV-straling beïnvloeden. Zo houdt een dik wolkendek UV grotendeels tegen en zorgen zand, water en vooral sneeuw voor weerkaatsing en dus een verhoging van de straling.

Vanaf UV-index 3 wordt aangeraden je huid te beschermen tegen de zon door middel van kledij, een hoofddeksel en zonnecrème. Vanaf UV-index 5-6 verbrand je gemakkelijk en spreken we van “smeerweer” en bij hogere waarden verbrand je snel. Smeren is de boodschap.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven