Een leven lang gezond

Een leven lang gezond

Delen:

Magenta toont de kernen van alle cellen in de fruitvliegdarm, terwijl het groen darmstamcellijnen en hun nakomelingen labelt. Beeld: Yuichiro Nakajima.

Volgens prof. Yuichiro Nakajima van de Universiteit van Tokio beschikken dieren die in staat zijn hun hele lichaam te herstellen, zoals platwormen en kwallen, over specifieke genen die regeneratie mogelijk maken en stamcelfuncties op lange termijn behouden. En hebben zoogdieren en insecten die beperkte regeneratieve vermogens hebben deze genen wellicht verloren tijdens hun evolutie. Daarom wou hij uitzoeken wat er zou gebeuren als hij genen van eenvoudige organismen die wel kunnen regenereren zou overbrengen naar complexere dieren die dat niet kunnen.

In zijn onderzoek richtte Nakajima zich op HRJD’s, een groep van genen die uniek zijn voor dieren met een hoog regeneratievermogen. Hij bracht ze over naar de fruitvlieg Drosophila melanogaster. Hij hoopte dat opgewaardeerde fruitvliegen hun weefsel zouden regenereren als ze gewond raakten, maar zag dat niet gebeuren.

Toch merkte Hiroki Nagai, een expert in fruitvliegdarmen uit Nakajima’s team, iets anders op. Hij ontdekte dat de getransfereerde genen een leeftijdsgerelateerd darmprobleem in de vliegen onderdrukten en met andere woorden een meetbaar effect hadden op de levensduur van de fruitvliegen. De HRJD’s bevorderden een grotere deling van de darmstamcellen, terwijl ze ook darmcellen onderdrukten die zich verkeerd differentieerden of in de fout gingen bij oude vliegen.

Over de details van de moleculaire werking van HRJD’s is uiteraard nog veel onduidelijk. Toch is Nakajima ervan overtuigd dat het bestuderen van genen die specifiek zijn voor dieren met een hoog regeneratievermogen ongekende mechanismen kan blootleggen voor het verjongen van de stamcelfunctie en het verlengen van de gezonde levensduur bij andere organismen.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven