Fysieke inspanning houdt de spieren jong, tot in de genen

Fysieke inspanning houdt de spieren jong, tot in de genen

Delen:

Onze erfelijke informatie zit in ons DNA vervat, maar het is een complex geheel van eiwitten en andere chemische componenten rondom het DNA dat de werking van ons genetisch materiaal reguleert. Dit epigenoom zorgt ervoor dat kenmerken die in het DNA ingeschreven staan in meer of mindere mate tot uiting komen, zonder dat de DNA-sequentie – de volgorde van de basenparen – wijzigt. Onze epigenetica is veranderlijk, want ze is onderhevig aan omgevingsfactoren.

Een van die factoren is beweging. Om na te gaan wat fysieke inspanning met het epigenoom van spiermassa doet, zette bioloog Kevin Murach muizen aan het rennen. Murach is als assistent-professor verbonden aan de University of Arkansas en gespecialiseerd in spieren, maar deed het experiment aan het Center for Muscle Biology aan de University of Kentucky. 'Onze bedoeling was om te kijken wat fysieke training bij oudere muizen – dieren van 22 maanden – teweeg brengt bij het epigenoom in het spierweefsel. We lieten hen en een controlegroep rennen in een molentje, wat neerkomt op een combinatie van duur- en weerstandstraining.'

De impact bleek aanzienlijk. De epigenetische leeftijd van de getrainde muizen liep acht weken terug in vergelijking met ongetrainde leeftijdsgenoten. Epigenetische leeftijd, of de 'epigenetische klok' verwijst naar een biochemische test die leeftijd meet op basis van DNA-methylatie. Methylgroepen hebben de neiging zich aan DNA te hechten, en zo het epigenetisch proces van genexpressie te beïnvloeden. Met de leeftijd accumuleert DNA-methylatie, een proces dat een rol speelt bij veroudering.

‘Er is een systemische verandering in DNA-methylatie bij het ouder worden,' verduidelijkt Murach. 'Bij de oude, getrainde muizen zagen we echter dat het epigenoom in het spierweefsel meer leek op dat van jongere muizen. Ons vermoeden is dat fysieke training invloed heeft op DNA-methylase, en langs die weg het epigenoom jong houdt, om het zo te zeggen.'

Kneedbaar epigenoom

Hoe precies vraagt verder onderzoek, aldus Murach, want ouder worden is een complex gegeven. 'Fysieke training heeft een wijde impact, onder andere op het metabolisme, moleculaire processen,...  Ook op de epigenetica dus, alleen is het nog niet duidelijk of het om een causaal verband gaat, of een consequentie van andere mechanismen. Belangrijk, want het wordt steeds duidelijker hoe kneedbaar het epigenoom van de spieren wel is.'

Wat vertelt een studie bij muizen over mensen? 'Dat is altijd de vraag natuurlijk,' vertelt Murach. 'Andere studies naar de impact van bewegingstraining op DNA-methylatie bij mensen beschrijven een vergelijkbaar effect. Het is dus veilig te stellen dat veranderingsproces van het epigenoom gelieerd aan fysieke training zich voordoet bij zowel mensen als muizen.'

Delen:

We weten al lang dat anatomisch moderne mensen en Neanderthalers zich onderling hebben voortgeplant, maar wetenschappers zijn nog altijd aan het uitzoeken hoe die erfenis onze genetica beïnvloedt.

Minder dan de helft van de embryo’s die bij ivf worden teruggeplaatst, leidt tot een zwangerschap. Artsen kiezen ze nog altijd vooral op basis van hoe ze eruitzien. Toch stuurt elk embryo piepkleine pakketjes vol moleculaire boodschappen uit. Wij leerden die boodschappen lezen uit één druppel vocht die normaal in de vuilnisbak belandt, en ontdekten dat ze helpen voorspellen welk embryo de meeste kans heeft om in te nestelen.

Muizen die eerder met een spoelworm werden geïnfecteerd, reageren minder heftig op een gevaarlijk griepvirus. Wat kunnen we daaruit leren?

Van een eenvoudig prikje tot een heuse operatie: doneren kan op meer manieren dan je denkt. Maar wat kan je eigenlijk allemaal afstaan, en hoe gaat dat in zijn werk?

Een doktersafspraak inplannen, je medisch dossier inkijken, of die onverklaarbare hoestsymptomen eens opzoeken: we beheren onze eigen gezondheidszorg steeds meer online. Toch als je daar de middelen, digitale en taalvaardigheden toe hebt. Want wat als die digitalisering net een muur vormt tussen jou en je hulpverlener?

De boevengildes zitten nooit stil, maar de mensen die jacht op hen maken gelukkig ook niet. De forensische wetenschap maakt overuren en komt onder meer met celisolerende lasers, eiwitidentificatie en de bestudering van genen die pas na de dood actief worden. Zo komen verkrachters en moordenaars steeds vaker van een koude kermis thuis.

In een bloedstaal zitten miljoenen cellen, elk met hun eigen kenmerken en functie. Door met behulp van licht al die cellen één voor één te analyseren, kunnen we patronen ontdekken die artsen helpen om ziektes sneller en beter te herkennen.

Ben jij altijd rond dezelfde periode verkouden, of heb je vooral last van je neus na het maaien van je gazon? Christine Breynaert, allergoloog aan KU Leuven, legt uit hoe je het verschil kan herkennen tussen een verkoudheid en een allergie.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Sinds 12 augustus is de samenstelling van je beker afhaalkoffie veranderd. Sinds die dag trad namelijk een Europees verbod op pfas in voedselverpakkingen in werking voor afhaalbakjes, koffiebekers en andere materialen die met voedsel in contact komen.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven