Gebouwd om te bewegen

Gebouwd om te bewegen

Delen:

Orang-oetangs, chimpansees en bonobo’s zijn luiwammesen. Zelfs op een actieve dag halen ze lang niet de tienduizend stappen die wij moeten zetten willen we een gezonde leefstijl aanhouden. Maar anders dan mensen ondervinden zij daar geen enkele last van. Hun bloedvaten zijn gezond, hartaandoeningen door verstopte aders zijn hen vreemd, dik worden ze niet.

Wanneer hebben we het rustige bestaan van onze medemensapen verruild voor een leven in beweging, en waarom? Fossiele resten van de Australopithecus, waartoe Lucy behoorde, tonen dat homininen vier tot twee miljoen jaar geleden al enkele belangrijke anatomische veranderingen hadden ondergaan. Langere benen en grote tenen die niet meer naar elkaar waren gericht lieten hen toe om langer op de grond te vertoeven.

Wanneer hebben we het rustige bestaan van onze medemensapen verruild voor een leven in beweging, en waarom?

Later gingen homininen met werktuigen aan de slag. Ze maakten wapens, en die lieten hen toe geleidelijk aan te verschuiven van verzamelaar naar jager-verzamelaar. Hun fysiologie paste zich aan die actieve leefstijl aan. Onze hersenen zijn geëvolueerd om langdurige fysieke activiteit te belonen, en ook onze metabolische motor is afgesteld geraakt op een actief leven. Beweging doet ons lichaam beter werken, op verschillende niveaus.

Vandaag leiden veel mensen een meer zittend bestaan. Die leefstijl sluit na miljoenen jaren weer nauwer aan bij die van mensapen. Dat is zorgwekkend, want we verschillen meer van hen dan ons DNA doet uitschijnen.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven