Hebben de coronamaatregelen onze immuniteit verzwakt?

Hebben de coronamaatregelen onze immuniteit verzwakt?

Delen:

Waar komt dit nieuws vandaan?

Tussen 2020 en 2022 waren tal van coronamaatregelen van kracht om zoveel mogelijk mensen te beschermen tegen covid-19. We leefden veel meer geïsoleerd als gevolg van thuiswerk, bubbels, contacten beperken, mondmaskers, veelvuldig ontsmetten en afstand houden. In vergelijking met de jaren voor de pandemie werd ons immuunsysteem ongetwijfeld minder geprikkeld, en werden ook andere virussen en bacteriën op afstand gehouden. Zo was er in de winter van 2021 nagenoeg geen griep. Na het afbouwen van de maatregelen werden we opnieuw vaker ziek door contact met virussen en bacteriën. Verkoudheden leken zelfs erger dan vroeger.

Er wordt verwezen naar de hygiënehypothese: die stelt dat het immuunsysteem van kinderen die opgroeien in een te propere omgeving, te weinig geprikkeld wordt. Daardoor zouden ze later vaker overgevoelig of allergisch worden voor allerhande stoffen, en meer kans lopen om een auto-immuunziekte te ontwikkelen.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Hygiënehypothese

Het klopt dat jonge kinderen die weinig worden blootgesteld aan allerhande microben vaker allergieën, zoals hooikoorts of astma, en auto-immuunziekten, zoals diabetes type 1 of de ziekte van Crohn, ontwikkelen in hun latere leven. Microben prikkelen het immuunsysteem vooral in het eerste levensjaar. Te ver doorgedreven hygiëne kan zo’n baby’s in het latere leven parten spelen. Dat noemen we de hygiënehypothese.

Voor oudere kinderen en volwassenen gaat dit echter niet meer op. Hun immuunsysteem is voldoende getraind in hun eerste levensjaren om scherp te blijven. Een periode lang veel minder contact hebben met virussen en bacteriën verzwakt het immuunsysteem van oudere kinderen en volwassenen niet.

Eenzaamheid en stress

Dat betekent niet dat de lockdown- en andere coronamaatregelen helemaal geen impact hadden op het immuunsysteem. Integendeel. Sociale isolatie, thuiswerk, beperkte sociale contacten, onzekerheid en angst leidden tot eenzaamheid en stress. Veel mensen gingen door een moeilijke tijd. Zowel eenzaamheid als stress verzwakken het immuunsysteem:

  • Een overzichtsstudie¹ bij meer dan 300.000 personen toont aan dat eenzaamheid het leven verkort.

  • Mensen met veel sociale contacten lopen minder kans² op een verkoudheid.

  • Stress beïnvloedt³ het immuunsysteem rechtstreeks in ongunstige zin.

Het zijn deze factoren samen die na de pandemie ons immuunsysteem mogelijk verzwakt hebben, en niet de maatregelen op zich. Of de zuigelingen geboren in de pandemie, die wel vatbaar zijn voor extreme hygiënemaatregelen, later meer allergieën en auto-immuunziekten zullen ontwikkelen, moet de toekomst uitwijzen.

Conclusie

Hoewel doorgedreven hygiënemaatregelen, zoals mondmaskers, handen ontsmetten en afstand houden, tot minder contact met bacteriën en virussen en dus minder infecties leiden, hebben ze op zich geen impact op het immuunsysteem van oudere kinderen en volwassenen. Toch kan ons immuunsysteem geleden hebben onder de lockdown, de beperkte contacten en het vele thuiswerken. Die maatregelen zorgden namelijk voor toegenomen stress en eenzaamheid, twee factoren die de immuniteit ongunstig kunnen beïnvloeden.

Noten

  1. Holt-Lunstad J, Smith TB, Layton JB. Social relationships and mortality risk: a meta-analytic review. PLoS Med. 2010 Jul 27;7(7):e1000316.

  2. Cohen S, Doyle WJ, Skoner DP, Rabin BS, Gwaltney JM Jr. Social ties and susceptibility to the common cold. JAMA. 1997 Jun 25;277(24):1940-4.

  3. Segerstrom, S. C., & Miller, G. E. (2004). Psychological stress and the human immune system: a meta-analytic study of 30 years of inquiry. Psychological bulletin, 130(4), 601–630.

Delen:

Dit is een artikel van:

Gezondheid en Wetenschap

Muizen die eerder met een spoelworm werden geïnfecteerd, reageren minder heftig op een gevaarlijk griepvirus. Wat kunnen we daaruit leren?

Van een eenvoudig prikje tot een heuse operatie: doneren kan op meer manieren dan je denkt. Maar wat kan je eigenlijk allemaal afstaan, en hoe gaat dat in zijn werk?

Een doktersafspraak inplannen, je medisch dossier inkijken, of die onverklaarbare hoestsymptomen eens opzoeken: we beheren onze eigen gezondheidszorg steeds meer online. Toch als je daar de middelen, digitale en taalvaardigheden toe hebt. Want wat als die digitalisering net een muur vormt tussen jou en je hulpverlener?

De boevengildes zitten nooit stil, maar de mensen die jacht op hen maken gelukkig ook niet. De forensische wetenschap maakt overuren en komt onder meer met celisolerende lasers, eiwitidentificatie en de bestudering van genen die pas na de dood actief worden. Zo komen verkrachters en moordenaars steeds vaker van een koude kermis thuis.

In een bloedstaal zitten miljoenen cellen, elk met hun eigen kenmerken en functie. Door met behulp van licht al die cellen één voor één te analyseren, kunnen we patronen ontdekken die artsen helpen om ziektes sneller en beter te herkennen.

Ben jij altijd rond dezelfde periode verkouden, of heb je vooral last van je neus na het maaien van je gazon? Christine Breynaert, allergoloog aan KU Leuven, legt uit hoe je het verschil kan herkennen tussen een verkoudheid en een allergie.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Sinds 12 augustus is de samenstelling van je beker afhaalkoffie veranderd. Sinds die dag trad namelijk een Europees verbod op pfas in voedselverpakkingen in werking voor afhaalbakjes, koffiebekers en andere materialen die met voedsel in contact komen.

Volgens het Departement Zorg heeft een besmetting met het westnijlvirus in Vlaanderen het leven gekost aan twee mensen. Het gaat om personen die behoorden tot een risicogroep voor een ernstig ziekteverloop. Wat moet u weten over deze door muggen overgedragen ziekte?

Dit is een artikel van: Scientific American

Onderzoekers van de TU Delft bootsen de unieke verbinding tussen botten en pezen in het menselijk lichaam nauwkeurig na.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven