Hersenactiviteit in een petrischaaltje

Hersenactiviteit in een petrischaaltje

Delen:

Stamcellen kunnen zich ontwikkelen tot elke mogelijke cel in het lichaam. Door hen te plaatsen in een mix van stoffen die de omgeving nabootsen waarin de hersenen zich ontwikkelen, leidden neurowetenschappers een hoopje stamcellen om de tuin. In een petrischaal ontwikkelden ze zich tot verschillende types hersencellen. Die hersencellen organiseerden zichzelf tot een 3D-structuur die leek op een menselijk brein in ontwikkeling.

Erwt

De minihersenen, ‘cerebrale organoïden’ in wetenschappelijke termen, hadden de grootte van een erwt. Toch registreerden de wetenschappers hersengolven. Dat zijn ritmische patronen van activiteit in de hersencellen. ‘We zien een niveau van neurale activiteit dat ongezien is voor hersencellen in een proefbuis’, zegt onderzoekster Alysson Muotri. Eerder slaagden wetenschappers er al in om hersencellen te kweken in een petrischaal, maar Muotri’s team liet hen verder ontwikkelen door de stoffen waarin de cellen groeiden nauwkeurig te balanceren. Daardoor maakten de cellen meer onderlinge verbindingen, wat leidde tot meer activiteit en hersengolven.

De onderzoekers vergeleken de hersengolven van de organoïden met die van menselijke hersenen in een vroeg stadium van de ontwikkeling. Dat deden ze door een lerend algoritme te trainen met de hersengolven van 39 prematuurtjes. Het algoritme kon vervolgens voorspellen hoeveel weken de organoïden zich ontwikkelden in het labo, wat erop wijst dat de organoïden zich op een soortgelijke manier ontwikkelen als de hersenen van mensen.

Bewustzijn

Volgens Muori is het onwaarschijnlijk dat de organoïden echte mentale activiteiten hebben, zoals een bewustzijn. ‘Het is een rudimentair model. We zien geen echte hersendelen of structuren. Dus de hersengolven die we meten hebben niet automatisch iets te maken met de mentale processen in echte hersenen. De organoïden helpen ons om hersenaandoeningen te begrijpen, maar we moeten ook beslissen waar we de ethische grens trekken.’

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven