Het oog is de spiegel van het hart

Het oog is de spiegel van het hart

Delen:

Veranderingen in de kleine bloedvaatjes van het netvlies kunnen wijzen op hart- en vaatziekten. Dat wisten wetenschappers al langer dan vandaag. Een internationaal team van onderzoekers gebruikte die kennis nu om een AI-systeem te ontwikkelen dat netvliesscans analyseert om na te gaan wie een verhoogd risico loopt om binnen het jaar een hartaanval te krijgen.

De onderzoekers maakten voor de ontwikkeling van hun AI-systeem gebruik van deep learning. Dat is een complexe reeks van algoritmes die computers in staat stelt om in gegevens patronen te identificeren en om op basis daarvan voorspellingen te doen. Tijdens het leerproces analyseerde het AI-systeem de netvlies- en hartscans van meer dan 5.000 patiënten waarvan de data waren opgenomen in de UK Biobank. Tijdens al dat analyseren identificeerde het systeem links tussen afwijkingen in het netvlies en veranderingen in het hart van de patiënt.

Van zodra de beeldpatronen waren aangeleerd, kon het AI-systeem louter op basis van de netvliesscans de grootte en de pompfunctie van het linkerventrikel inschatten. Een ventrikel is een kamer in het hart waarvan een vergroting gelinkt is aan een verhoogd risico op hartaandoeningen. Tot nu toe konden details over de grootte en pompfunctie van het ventrikel alleen worden vastgesteld met diagnostische tests zoals een echocardiografie of een MRI-scan van het hart.

Vroegtijdig overlijden

Door de geschatte grootte en pompfunctie van het linkerventrikel te combineren met eenvoudige demografische gegevens over de patiënt en zijn of haar leeftijd en geslacht, kon het AI-systeem met een nauwkeurigheid van 70 tot 80 procent voorspellen hoe hoog het risico was dat een patiënt binnen het jaar een hartaanval zou krijgen. Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd de belangrijkste oorzaak van vroegtijdig overlijden.

‘Onze techniek kan een revolutie betekenen voor de opsporing van hartproblemen’, vertelt professor Alex Frangi die de studie leidde. Hij is verbonden aan het Departement Cardiovasculaire Wetenschappen van de KU Leuven, maar ook aan de universiteit van Leeds en aan het Alan Turing Institute. ‘Netvliesscans zijn relatief goedkoop en worden nu al veel gebruikt door oogartsen’, vertelt hij. ‘Door patiënten automatisch te screenen met het AI-systeem kunnen de scans ook worden gebruikt om vroege tekenen van hartproblemen op te pikken, om risicopatiënten sneller door te verwijzen voor een grondig cardiovasculair onderzoek en om preventieve behandelingen tijdig op te starten.’

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven