EOS wetenschap
Gezondheid

Hiv werd succesvol uitgeschakeld bij muizen

Een met het hiv-virus besmette T-cel. De virusdeeltjes zijn blauw gemarkeerd.

Delen:

Beeld: Een met het hiv-virus besmette T-cel. De virusdeeltjes zijn blauw gemarkeerd.

De methode die de Amerikaanse wetenschappers¹ gebruikten, bestaat uit twee stappen. Eerst gebruikten ze een hiv-remmer: een middel dat de vermenigvuldiging van het virus vertraagt. Daarna verwijderden ze het viraal DNA met de CRISPR-Cas9-technologie.

Virussen bestaan uit een capsule van eiwitten met daarin hoofdzakelijk genetisch materiaal. Zelf kunnen ze hun genen niet kopiëren om zich voort te planten. Daar moeten ze andere cellen voor infecteren. De besmette cellen worden virusfabriekjes.

Huidige hiv-remmers gebruiken de zogenoemde antiretrovirale therapie, afgekort ART. De remmers vertragen de vermeerdering van het hiv-virus. Omdat ze het genetisch materiaal niet verwijderen, kunnen patiënten ook met de hiv-remmers niet van de ziekte genezen. Ze moeten de remmers dus hun hele leven lang blijven nemen.

De onderzoekers pasten een aangepaste versie van de ART-hiv-remmers toe. De nieuwe techniek vertraagt de vermenigvuldiging van het virus voor een langere periode, waardoor de therapie minder vaak moet worden toegepast dan ART. ‘We hoopten dat we het virus zo lang konden onderdrukken dat CRISPR de tijd kreeg om het viraal DNA volledig uit de cellen te halen’, verklaart viroloog Kamel Khalili.

CRISPR-Cas9 is een technologie die stukjes DNA nauwkeurig kan verknippen. Eerder deed hetzelfde onderzoeksteam al een poging om hiv te verwijderen met alleen CRISPR-Cas9, maar dat lukte niet. Deze keer, in combinatie met de nieuwe hiv-remmer, slaagden ze wel in hun opzet.

Ze testten de techniek uit op muizen die in hun lichaam menselijke immuuncellen aanmaken. Die besmetten ze met het aidsvirus. Vervolgens behandelden ze de muizen met hiv-remmers en CRISPR. Bij een derde van de proefdieren was het viraal DNA volledig verwijderd. ‘Binnen het jaar verwachten we proeven met primaten en mogelijk zelfs met mensen’, zegt Khalili.

Noten

  1. Kamel Khalili, University of Nebraska Medical Center, Omaha in Nature

Delen:

Gezondheid

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

Meer over Gezondheid

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven