Kans op jongen of meisje is niet 50/50

Kans op jongen of meisje is niet 50/50

Delen:

Het geslacht van een kind wordt bepaald door de spermacel die als eerste een eicel bevrucht. Bevat de mannelijke zaadcel het X-chromosoom, dan wordt het een meisje. Bij een Y-chromosoom groeit de embryo uit tot een jongetje. Zo is de kans op beide geslachten 50/50, toch? Zo simpel is het niet, blijkt uit nieuw onderzoek.

Amerikaanse onderzoekers¹ analyseerden de data van ruim 58.000 vrouwen die twee of meer kinderen hadden gekregen tussen 1956 en 2014 - meerlingen uitgesloten. Daarbij keken ze naar de leeftijd op het moment van de zwangerschap, het geslacht van het kind en naar de DNA-gegevens van de moeder. In totaal ging het om zo'n 146.000 zwangerschappen. Uit die data bleek dat de kans op een bepaald geboortegeslacht bij een ‘extra’ kind niet 50/50 was: vrouwen die al jongens hebben, hebben meer kans om nog een jongen te krijgen. Hetzelfde geldt voor meisjes.

Wanneer ze de data corrigeerden door het jongste kind niet mee te nemen in de analyse, was dit effect nog sterker. Vrouwen kunnen immers beslissen om geen kinderen meer te nemen nadat ze een kind van het gewenste geslacht hebben of wanneer het geslacht van de kinderen ‘in balans’ is.

pH-waarde

Bovendien bleek dat dit effect groter is wanneer de moeder op relatief latere leeftijd kinderen krijgt. Van relatief oudere vrouwen is bekend dat hun folliculaire fase korter duurt en dat de pH-waarde van hun vagina wat zuurder is. Dat zijn aspecten die de overleving van respectievelijk een Y- en een X-chromosoom kunnen begunstigen. Bij de ene vrouw zou het eerste aspect sterker doorwegen dan het tweede, en vice versa. Dat verklaart mogelijk waarom relatief oudere vrouwen vaker kinderen krijgen van hetzelfde geslacht.

Volgens de onderzoekers beïnvloeden daarnaast twee specifieke SNP's (enkel-nucleotide-polymorfisme, een variatie in het DNA van slechts een enkele nucleotide lang) het geboortegeslacht. Zo wordt de SNP in het gen NSUN6 gelinkt aan vrouwelijk nageslacht, terwijl de SNP in het gen TSHZ1 zou leiden tot overwegend mannelijke baby's.

Die genetische variaties zouden bijvoorbeeld de overlevingskans van een mannelijk of vrouwelijk embryo kunnen beïnvloeden, maar om het exacte mechanisme daarvan te achterhalen is meer onderzoek nodig.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven