Kruipt de buurt waarin je opgroeit echt onder je huid?

Kruipt de buurt waarin je opgroeit echt onder je huid?

Delen:

De Britse onderzoekers¹ volgden achttien jaar lang een groep van tweeduizend kinderen en combineerden informatie over de evolutie van hun epigenoom met sociaaleconomische data. Ze maakten een onderscheid tussen jongeren die opgroeiden in arme wijken met veel sociale problemen en meer gegoede buurten. Uit dit langdurig onderzoek blijkt dat kinderen die opgroeien in achterstandswijken verschillen vertonen in de opmaak van hun epigenoom.

Epigenetica verwijst naar een complex geheel van eiwitten en andere chemische componenten die de werking van ons genetisch materiaal reguleert. Ze zorgen ervoor dat bepaalde kenmerken die in het DNA ingeschreven staan in meer of mindere mate tot uiting komen, zonder de DNA-sequentie – de volgorde van de basenparen – te veranderen. Ons epigenoom staat onder invloed van omgevingsfactoren en is dus veranderlijk, maar kan wel voor langere tijd stabiel blijven.

Wie opgroeit onder sociaaleconomische moeilijke omstandigheden loopt op latere leeftijd meer risico op gezondheidsproblemen dan leeftijdsgenoten uit meer welgestelde wijken. Dat is al langer bekend. Aangeleerde eetpatronen, blootstelling aan tabaksrook, generatiearmoede,... De reeks  factoren die daarbij een mogelijke impact hebben is lang.

De Britse studie toont aan dat de situatie waarin kinderen opgroeien zich ook laat zien in het epigenoom. Daarvoor onderzochten ze via een bloedproef tweeduizend jongeren uit verschillende wijken.

Een van de effecten op het epigenoom die ze beschrijven is het vaker voorkomen van DNA-methylatie, een proces waarbij een methylmolecule zich hecht aan het DNA. Methylatie van DNA wordt gelinkt aan een aantal gezondheidsproblemen zoals bijvoorbeeld ontstekingen.

Omkeerbare impact

Onderzoeker Bernard Thienpont, hoofd van het Laboratorium voor Functionele Epigenetica van de KU Leuven, is expert in de materie. 'Er zijn een aantal mechanismen tegelijk aan het werk. Soms direct, maar meestal hebben omgevingsfactoren een indirecte impact op ons epigenoom. De expressie van genen wordt aangestuurd door transcriptiefactoren. Die bepalen of een gen in meer of mindere mate tot uiting komt. Een omgevingsfactor, zoals bijvoorbeeld opgroeien in een stressvolle omgeving, of luchtvervuiling, heeft daar een invloed op en verandert op die manier het epigenoom. Het is eigenlijk een manier voor een cel om een bepaald niveau van genexpressie te handhaven zonder permanent de omgevingsfactoren te moeten aftoetsen.'

Een verschil in DNA-methylatie gaat geen grote biologische effecten hebben, hoewel het niet uit te sluiten valt

Uit de metingen van de Britse onderzoekers blijkt dat het verschil in het epigenoom tussen jongeren uit achterstandswijken en hun economisch meer welvarende leeftijdsgenoten tussen één en vier procent ligt. Dat is statistisch significant, maar ook weer niet zo erg veel. 'Een verschil in DNA-methylatie gaat geen grote biologische effecten hebben, hoewel het niet uit te sluiten valt. Dat halen de auteurs zelf ook aan,' verduidelijkt professor Thienpont. 'Wel reikt de studie een waardevolle methode aan om via een bloedtest te meten hoe groot de impact van omgevingsfactoren op het epigenoom precies is. Maar de gemeten verschillen in het epigenoom tussen jongeren gaat niet rechtstreeks leiden tot gezondheidsproblemen op latere leeftijd. Daar spelen een hele reeks andere factoren een veel grotere rol.'

De Britse studie spreekt zich niet uit hoe blijvend de effecten op het epigenoom zijn. Professor Thienpont schat dat de verschillen mogelijks wel degelijk verdwijnen over de tijd. 'Misschien dat een aantal effecten blijvend zijn, maar ik denk dat de meeste epigenetische verschillen kunnen verdwijnen als mensen van omgeving veranderen. Dat zie je ook in studies naar gezondheidsproblemen an sich. Wie opgroeit in een achterstandswijk sukkelt vaker met de gezondheid omwille van het feit dat ze bijvoorbeeld vaker lijden onder stress, minder goed eten, of door vervuiling in de leefomgeving. Toch, wanneer mensen verhuizen naar een buurt met minder problemen, dan verbetert hun gezondheidstoestand geleidelijk.'

Delen:

Muizen die eerder met een spoelworm werden geïnfecteerd, reageren minder heftig op een gevaarlijk griepvirus. Wat kunnen we daaruit leren?

Van een eenvoudig prikje tot een heuse operatie: doneren kan op meer manieren dan je denkt. Maar wat kan je eigenlijk allemaal afstaan, en hoe gaat dat in zijn werk?

Een doktersafspraak inplannen, je medisch dossier inkijken, of die onverklaarbare hoestsymptomen eens opzoeken: we beheren onze eigen gezondheidszorg steeds meer online. Toch als je daar de middelen, digitale en taalvaardigheden toe hebt. Want wat als die digitalisering net een muur vormt tussen jou en je hulpverlener?

De boevengildes zitten nooit stil, maar de mensen die jacht op hen maken gelukkig ook niet. De forensische wetenschap maakt overuren en komt onder meer met celisolerende lasers, eiwitidentificatie en de bestudering van genen die pas na de dood actief worden. Zo komen verkrachters en moordenaars steeds vaker van een koude kermis thuis.

In een bloedstaal zitten miljoenen cellen, elk met hun eigen kenmerken en functie. Door met behulp van licht al die cellen één voor één te analyseren, kunnen we patronen ontdekken die artsen helpen om ziektes sneller en beter te herkennen.

Ben jij altijd rond dezelfde periode verkouden, of heb je vooral last van je neus na het maaien van je gazon? Christine Breynaert, allergoloog aan KU Leuven, legt uit hoe je het verschil kan herkennen tussen een verkoudheid en een allergie.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Sinds 12 augustus is de samenstelling van je beker afhaalkoffie veranderd. Sinds die dag trad namelijk een Europees verbod op pfas in voedselverpakkingen in werking voor afhaalbakjes, koffiebekers en andere materialen die met voedsel in contact komen.

Volgens het Departement Zorg heeft een besmetting met het westnijlvirus in Vlaanderen het leven gekost aan twee mensen. Het gaat om personen die behoorden tot een risicogroep voor een ernstig ziekteverloop. Wat moet u weten over deze door muggen overgedragen ziekte?

Dit is een artikel van: Scientific American

Onderzoekers van de TU Delft bootsen de unieke verbinding tussen botten en pezen in het menselijk lichaam nauwkeurig na.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven