Psoriasis is een ontstekingsziekte van de huid, nagels en gewrichten. De aandoening gaat meestal gepaard met rode droge schilferende vlekken op de huid. Hoewel psoriasis nog niet te genezen valt, kwamen er de afgelopen twintig jaar wel krachtige biologics - doelgerichte medicijnen op basis van levende organismen - op de markt die de klachten sterk verminderen.
Deze IL-17 of IL-23 inhibitoren zijn levensveranderend, maar patiënten moeten ze wel levenslang gebruiken. Bovendien zijn ze behoorlijk duur, tot 17.000 euro per jaar voor de nieuwste en meest effectieve middelen.
In een nieuwe studie onder leiding van het Radboudumc in Nijmegen en het UZ Gent werden 244 patiënten uit 19 Nederlandse en Belgische ziekenhuizen geselecteerd die met de medicatie een heel goed effect hadden. Ze werden anderhalf jaar gevolgd terwijl hun medicatie stapsgewijs werd afgebouwd door de tijd tussen de injecties te verlengen.
Uit de resultaten daarvan blijkt dat biologics onder medische begeleiding afbouwen veilig kan. En dat ze bij driekwart van de patiënten even effectief waren tegen de klachten wanneer maar tweederde of zelfs maar de helft van de standaarddosering werd gebruikt.
De onderzoekers bevelen biologics nog steeds aan, maar willen wel graag in de richtlijnen laten opnemen dat de dosering in veel gevallen omlaag kan
Het afbouwen van de medicatie heeft als voordelen dat patiënten minder vaak moeten prikken en jaarlijks tot 8.500 euro kunnen besparen. ‘Sommige patiënten spuiten nog maar één keer per half jaar', vertelt arts-epidemioloog Juul van den Reek van het Radboudumc. ‘Het verlaagt ook de kans op bijwerkingen en het is veel duurzamer door minder productie en vervoer van dit soort middelen.’
Volgens dermatoloog Elke de Jong van het Radboudumc zijn patiënten vaak bang dat de klachten zullen terugkomen als ze hun medicijnen afbouwen. ‘Ze hadden vaak al een voorgeschiedenis van twintig jaar psoriasisklachten voordat ze met de biologics startten. Om met die schrik rekening te houden, mochten de proefpersonen tijdens de hele studie weer terug naar de standaarddosis als ze dat wilden, wat heel dicht aansluit bij de klinische praktijk.’
De onderzoekers bevelen biologics nog steeds van harte aan, maar willen wel graag in de richtlijnen laten opnemen dat de dosering in veel gevallen omlaag kan. ‘Deze eerste grote prospectieve studie met veel ziekenhuizen samen levert voldoende bewijs om zowel in Nederland als in België de richtlijnen aan te passen en doelmatiger om te gaan met de middelen in de zorg’, aldus hoogleraar Jo Lambert van UZ Gent.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.