Waar komt dit nieuws vandaan?
In Het Nieuwsblad van 25 juli lezen we hoe de neuspleister een comeback maakt in het wielerpeleton (1). Victor Campenaerts en Mattias Skjelmose zweren erbij. En ook Van Aert, Vingegaard, Evenepoel en Alaphilippe verschenen ermee aan de start. De hype is niet nieuw: in de jaren 90 waren onder meer Jan Ullrich en Rode Duivel Emile Mpenza fervente gebruikers.
Olivier Vanderveken en Simon Strobbe, twee neus-, keel- en oorartsen, vertellen in de krant dat een neuspleister bij sommige mensen met een smalle inwendige neusklep die zone een beetje kan open trekken. Daardoor kan ademen door de neus iets gemakkelijker aanvoelen. Maar beide artsen benadrukken dat het alleen het ademcomfort verhoogt en geen effect heeft op sportprestaties. Ook ploegartsen van de wielerploegen zelf zeggen dat er geen bewijs is dat neuspleisters echt helpen. Er is dus vooral een placebo-effect.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Studies tonen geen effect aan
Een grote overzichtsstudie onderzocht de effecten van neuspleisters (ook wel ‘externe neusdilatoren’ genoemd) tijdens inspanning bij gezonde mensen (2). In totaal werden 624 studies bekeken. Na een grondige selectie bleven er 19 betrouwbare studies over. Daarin werden onder meer deze zaken gemeten:
VO₂max: de maximale hoeveelheid zuurstof die je lichaam tijdens inspanning kan gebruiken, een maat voor je uithoudingsvermogen;
hartslag: het aantal hartslagen per minuut, dat stijgt bij lichamelijke inspanning;
RPE (Rate of Perceived Exertion): hoe zwaar een inspanning aanvoelt voor de sporter, meestal uitgedrukt op een schaal van 6 tot 20;
De conclusie was duidelijk: geen van deze parameters verbeterde bij het gebruik van neuspleisters.
Studie bij wielrenners
Één van de 19 studies focuste specifiek op wielrenners (3). Vijftien goedgetrainde sporters fietsten een tijdrit van 20 kilometer, afwisselend met een neuspleister, een inwendig hulpmiddel dat de neusvleugels openzette en zonder iets. Er werd geen enkel verschil gevonden in prestaties zoals tijd, gemiddeld vermogen, hartslag of hoe zwaar de inspanning aanvoelde.
De beloftes van een neuspleister
Een overzichtsstudie over populaire manieren om je ademhaling bij het sporten te verbeteren, beschrijft waarom het gebruik van een neuspleister logisch lijkt: ze openen de neusvleugels een beetje, wat tijdelijk voor iets meer luchtdoorstroming kan zorgen (4). Maar ook hier kwamen de onderzoekers tot het besluit dat neuspleisters geen effect hadden tijdens of na een inspanning. Ook andere zaken, zoals het melkzuurgehalte in het bloed (een maat voor spierverzuring) of hoe goed sporters herstelden na inspanning, werden nagekeken.
En hoe zit het dan buiten de sport? Voor snurken zijn neuspleisters evenmin een wondermiddel. Sommige mensen kunnen het gevoel hebben dat hun neus minder verstopt zit of dat ze beter hebben geslapen met een neuspleister. Maar tijdens onderzoek zijn geen meetbare verbeteringen vastgesteld, zoals minder ademstops tijdens de slaap (slaapapneu). Ook mensen met een scheef neustussenschot lijken soms even een betere neusademhaling te ervaren, maar ook dat is vooral een persoonlijk gevoel.
Conclusie
Hoewel neuspleisters je tijdelijk het gevoel kunnen geven makkelijker te ademen, helpen ze je niet om beter te sporten. Verschillende studies hebben aangetoond dat neuspleisters geen invloed hebben op parameters zoals zuurstofopname, hartslag of inspanningsgevoel. De populariteit van neuspleisters berust vooral op een placebo-effect en een modetrend onder wielrenners die zich er goed bij voelen.
Referenties
Dit is een artikel van:
Gezondheid en Wetenschap
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.