Ons spijsverteringsstelsel is verfijnder dan gedacht: ‘Dit is een vorm van intelligentie in de darm’

Ons spijsverteringsstelsel is verfijnder dan gedacht: ‘Dit is een vorm van intelligentie in de darm’

Delen:

Foto: microscopisch beeld van het enterisch zenuwstelsel.

Neuronen in onze darmwand reageren niet zomaar op de rek of druk die het voedsel er veroorzaakt. Het zenuwstelsel in de darm kan ook een onderscheid maken tussen suikers, eiwitten en vetten. Dat blijkt uit nieuw onderzoek uitgevoerd onder leiding van biomedische wetenschappers van TARGID, een onderzoekscentrum voor gastro-enterologische aandoeningen aan de KU Leuven.

Voor de detectie van de verschillende voedingsstoffen speelt het epitheel – het oppervlakteweefsel aan de binnenkant van de darm - een centrale rol. De onderzoekers bestudeerden dat weefsel bij muizen. Professor Pieter Vanden Berghe van de onderzoeksgroep LENS die gespecialiseerd is in lichtmicroscopie voor beeldvorming in levende cellen en weefsels, gebruikte fluorescerende merkers om de zenuwcellen die actief werden letterlijk te laten stralen.

Intelligentie

Uit het onderzoek bleek dat elke voedingsstof een eigen neurochemisch netwerk activeert met reacties van specifieke zenuwcellen. Volgens postdoctoraal onderzoeker Candice Fung, de eerste auteur van de studie, bewijst de precisie waarmee het zenuwstelsel verschillende types van voedingsstoffen van elkaar kan onderscheiden, hoe verfijnd en intelligent het spijsverteringsstelsel – dat over een autonoom (enterisch) zenuwstelsel beschikt en zo’n honderd miljoen zenuwcellen bevat – werkt. ‘Wat we zien is dat dit zenuwstelsel veel gerichter functioneert naargelang de specifieke voedingsstoffen in de darm’, vertelt ze.

‘Dat darmcellen het onderscheid kunnen maken tussen voedingsstoffen, toont een zekere vorm van intelligentie in de darm aan’, vertelt Vanden Berghe. ‘Om die reden spreken mensen ook wel eens van het ‘tweede brein’, maar wat mij betreft is het enterisch zenuwstelsel te belangrijk en gesofisticeerd om als ‘kleine broer’ te beschouwen.’

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven