Oog van zebravis helpt menselijk zicht te begrijpen

Oog van zebravis helpt menselijk zicht te begrijpen

Delen:

Een team onder leiding van neurowetenschapper Tom Baden (University of Sussex) onderzocht het gezichtsvermogen van zebravissen. Deze drie tot vier centimeter kleine vis wordt sinds de jaren 90 gebruikt als proefdier in onder meer genetisch onderzoek. In het tijdschrift Neuron zegt professor Baden: ‘Zebravissen hebben een zogenoemde acute zone in hun ogen: een evolutionaire voorloper van onze fovea centralis.’

Dit centrale groefje in de gele vlek van het netvlies bepaalt bij de mens het gebied waarmee hij het scherpst kan zien. U doet er bijvoorbeeld een beroep op terwijl u dit leest, of bij het waarnemen van een detail in de verte wanneer u over uw scherm door het raam kijkt.

De visuele verhouding van een zebravis tot zijn minuscule prooi is vergelijkbaar met die van een mens tot een ster aan de hemel. Baden en zijn team hebben vastgesteld dat die visjes gebruik maken van een soort evolutionair trucje: ‘In hun acute zone hebben ze één bijzondere fotoreceptor ontwikkeld: één lichtgevoelige cel die exclusief afgesteld is op lichtstimuli die op de aanwezigheid van prooi kunnen wijzen. Er zijn theorieën die stellen dat primaten, en bijgevolg de mens, gelijkaardige trucs hebben gebruikt om hun scherptezicht te verhogen. Om dat verder te onderzoeken zou je de visuele functies van een menselijk proefpersoon moeten manipuleren, wat om diverse redenen niet evident is. Bij zebravissen kun je wel aan de slag met hun acute zone en nagaan welke effecten het heeft op hun gezichtsvermogen. Met name wat extreem scherptezicht over grote afstanden betreft.’

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven