Overgewicht, de vergeten epidemie

Overgewicht, de vergeten epidemie

Delen:

Voeding stuurde de menselijke evolutie. Er zijn verschillende verklaringen waarom vroege mensachtigen rechtop gingen lopen en meer gesofisticeerde technieken ontwikkelden, maar de zoektocht naar eten is daarbij vaste prik. De Brits-Amerikaanse primatoloog Richard Wrangham ging het verst. Van hem is de hypothese dat voedsel bereiden – koken dus – en de controle over vuur typisch voor onze soort zijn. Voedingsstoffen werden efficiënter opgenomen, waardoor energie vrijkwam die naar steeds grotere hersenen ging. Zo ontstond zo’n 2 miljoen jaar geleden onze voorloper Homo erectus.

In de nieuwe Eos lees je over een andere behoefte die ons onderscheidt van de rest van het dierenrijk: die naar veel water om de dorst te lessen. De lichamen van onze voorouders ontwikkelden op de droge Afrikaanse savanne een efficiënt koelsysteem waardoor ze actiever konden jagen. Tegenover de efficiënte zweetafvoer staan het gevaar op dehydratie en de grote afhankelijkheid van waterbronnen. Net als voedsel bepaalde de voortdurende nood aan vers water de geschiedenis van onze soort.

Obesitas is een normale reactie op een abnormale omgeving

In een door overvloed gekenmerkte samenleving verliezen oude mechanismen hun functie. Dat eens zo efficiënte lichaam wordt een last. De coronacrisis met haar opeenvolgende lockdowns stelt een onderschatte, vergeten epidemie weer op de voorgrond. Begin juni trok kinderarts Inge Giest aan de alarmbel. Het gewicht van Vlaamse peuters neemt onrustwekkend toe. Ze verwijst expliciet naar een verkeerde levensstijl, met een ongezond voedingspatroon, te veel schermtijd en te weinig beweging. Overgewicht op jonge leeftijd is niet onschuldig. Het verhoogt het risico op overgewicht en obesitas op latere leeftijd.

‘Obesitas is een normale reactie op een abnormale omgeving’, zo legt endocrinoloog Liesbeth van Rossum de vinger op de wond. In een milieu dat bulkt van ongezonde producten – in de supermarkten maar ook in de buurt van scholen en in bedrijven – is het aanhouden van een gezond voedingspatroon een opgave. Een beleid dat inzet op preventie moet onpopulaire maatregelen durven nemen, zoals een taks op ongezonde voeding of een stop op fastfoodrestaurants in een buurt of stad. Vele scholen hebben frisdrankautomaten verboden, maar vooral in het middelbaar onderwijs is nog winst te boeken. Zowel in Nederland als in België gaan stemmen op om een heel eind verder te gaan dan louter voedingsadviezen geven.

De toekomst zal uitwijzen of de huidige pandemie een maatschappelijke paradigmaverschuiving teweegbrengt in mondiale thema’s als klimaat, volksgezondheid en mobiliteit. Voeg daar gerust ook voeding bij. De coronacrisis heeft in elk geval aangetoond dat overheden een doortastend beleid kunnen voeren om de gezondheid van hun burgers te beschermen. Het wordt tijd dat ze dat ook voor die andere epidemie doen.

Delen:

Muizen die eerder met een spoelworm werden geïnfecteerd, reageren minder heftig op een gevaarlijk griepvirus. Wat kunnen we daaruit leren?

Van een eenvoudig prikje tot een heuse operatie: doneren kan op meer manieren dan je denkt. Maar wat kan je eigenlijk allemaal afstaan, en hoe gaat dat in zijn werk?

Een doktersafspraak inplannen, je medisch dossier inkijken, of die onverklaarbare hoestsymptomen eens opzoeken: we beheren onze eigen gezondheidszorg steeds meer online. Toch als je daar de middelen, digitale en taalvaardigheden toe hebt. Want wat als die digitalisering net een muur vormt tussen jou en je hulpverlener?

De boevengildes zitten nooit stil, maar de mensen die jacht op hen maken gelukkig ook niet. De forensische wetenschap maakt overuren en komt onder meer met celisolerende lasers, eiwitidentificatie en de bestudering van genen die pas na de dood actief worden. Zo komen verkrachters en moordenaars steeds vaker van een koude kermis thuis.

In een bloedstaal zitten miljoenen cellen, elk met hun eigen kenmerken en functie. Door met behulp van licht al die cellen één voor één te analyseren, kunnen we patronen ontdekken die artsen helpen om ziektes sneller en beter te herkennen.

Ben jij altijd rond dezelfde periode verkouden, of heb je vooral last van je neus na het maaien van je gazon? Christine Breynaert, allergoloog aan KU Leuven, legt uit hoe je het verschil kan herkennen tussen een verkoudheid en een allergie.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Sinds 12 augustus is de samenstelling van je beker afhaalkoffie veranderd. Sinds die dag trad namelijk een Europees verbod op pfas in voedselverpakkingen in werking voor afhaalbakjes, koffiebekers en andere materialen die met voedsel in contact komen.

Volgens het Departement Zorg heeft een besmetting met het westnijlvirus in Vlaanderen het leven gekost aan twee mensen. Het gaat om personen die behoorden tot een risicogroep voor een ernstig ziekteverloop. Wat moet u weten over deze door muggen overgedragen ziekte?

Dit is een artikel van: Scientific American

Onderzoekers van de TU Delft bootsen de unieke verbinding tussen botten en pezen in het menselijk lichaam nauwkeurig na.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven