Waar komt dit nieuws vandaan?
Sigarettenpeuken bevatten volgens de Stichting tegen Kanker meer dan 7.000 chemische stoffen, waarvan een deel erg vervuilend is voor het milieu. Onder andere acetaatcellulose, een soort plastic dat slecht afbreekt en schadelijke microplastics vormt. De Stichting wil daarom een verbod op sigarettenfilters.
Naast de impact op het milieu haalt de Stichting een verrassend gezondheidsargument aan: ‘De roker neemt verkeerdelijk aan dat de filter de ongezonde effecten van tabaksrook vermindert’ (1). Klopt dat?
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Toen in de jaren 50 duidelijk werd dat roken longkanker kan veroorzaken, kwamen tabaksfabrikanten met filters voor sigaretten. Die zouden de ongezonde stoffen uit tabak tegenhouden. Er ging veel geld naar de ontwikkeling van filtersystemen, maar midden jaren 60 werd duidelijk dat filters sigarettenrook niet ontdoen van ongezonde, kankerverwekkende stoffen. De reden is eenvoudig: datgene wat schadelijk is in de rook en datgene wat de roker ‘bevrediging’ geeft, zijn in se hetzelfde (2).
De inhalatie van teer bijvoorbeeld, een schadelijk nevenproduct van roken, wordt nauwelijks verminderd door de filter (3).
Specifieke filters op basis van bijvoorbeeld actieve kool kunnen bepaalde toxische stoffen in tabaksrook wel verminderen, maar er is nooit aangetoond dat dat een effect heeft op de gezondheidsrisico’s (4).
Sigarettenfabrikanten hebben hier nooit over gecommuniceerd. Zo hielden ze het idee in stand dat filters de gezondheidsrisico’s verminderen. Een grootschalige bevraging bij rokers toont dat driekwart van de volwassen rokers gelooft dat filtersigaretten minder schadelijk zijn dan sigaretten zonder filter (5).
Conclusie
Sigarettenfilters kunnen in beperkte mate de concentratie van bepaalde vluchtige en gasvormige componenten uit sigarettenrook verminderen, maar ze bieden nauwelijks bescherming tegen teer of andere schadelijke stoffen uit tabaksrook. Je risico op longkanker en andere gezondheidsproblemen vermindert niet. De uitspraak van Stichting tegen Kanker is dus waar. Als gevolg van misleidende informatie van sigarettenfabrikanten, gelooft driekwart van de rokers dat filtersigaretten minder schadelijk zijn dan sigaretten zonder filter.
Referenties
(2) Harris B. The intractable cigarette 'filter problem'. Tob Control 2011;20 Suppl 1(Suppl_1):i10-6.
(3) Winnall W, Haynes A, Klerx W et al. The Effects of Filter Ventilation and Expanded Tobacco on the Tar, Nicotine and Carbon Monoxide Yields from Cigarettes Sold in Australia. Int J Environ Res Public Health 2024;22(1):50.
(4) Hearn B, Ding Y, Vaughan C et al. Semi-volatiles in mainstream smoke delivery from select charcoal-filtered cigarette brand variants. Tob Control. 2010;19:223-2230.
(5) Gravely S, Novotny T, Cummings K et al. Opposition to Banning Cigarette Filters and the Belief That Removing Filters Makes Cigarettes Much More Harmful Among Adults Who Smoke: Findings From the 2022 International Tobacco Control Four Country Smoking and Vaping Survey. Nicotine Tob Res. 2025;27:1401-1411.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.