Stap voor stap

  • 31 augustus 2021
Stap voor stap

Delen:

De verontwaardiging was groot toen in 2016 in New Jersey de beer Pedals werd neergeschoten. Het ging niet om het principe, want ze hebben daar behoorlijk last van ongenode zwarte beren, maar wel om dat bijzondere exemplaar. Door een kwetsuur verplaatste Pedals zich op zijn twee achterpoten. Daardoor kreeg hij iets menselijks, wat hem grote (internet)populariteit opleverde.

Op het internet circuleren nog tal van filmpjes met rechtopstaande dieren, maar tot nader order is onze soort de enige die zich de hele tijd op twee benen voortbeweegt. En deze eigenschap maakt ons tot mens, betoogt Amerikaans paleoantropoloog Jeremy Desilva in Eerste stappen.

Zeer zeker onderscheiden we ons van de andere zoogdieren met ons zelfbewustzijn, onze taal, het gebruik van technologie en het vermogen om kunst te maken. Maar dat werd allemaal mogelijk dankzij het feit dat we lang geleden rechtop gingen lopen.

Desilva geeft een vrij compleet en vlot leesbaar overzicht van de menselijke evolutie. Het verhaal begint tussen 5 en 7 miljoen jaar geleden in Afrika, met illustere protagonisten als Toumaï (Sahelanthropus tchadensis), het kind van Taung (Australopithecus africanus) of Lucy (A. afarensis). Bipedie of tweevoetigheid leverde Homo sapiens enorm veel op, maar had ook een keerzijde. Van sommige nadelen hebben we vandaag nog last, zoals moeilijke bevallingen vanwege het gedrongen menselijke bekken, de onstabiele houding met vele valpartijen tot gevolg of toenemende knie- en rugproblemen bij het ouder worden.

Ter compensatie ontwikkelde de mensensoort het vermogen tot tolerantie, samenwerking en zorgzaamheid, zo besluit Desilva zijn boek op een positieve noot.

Delen:

We weten al lang dat anatomisch moderne mensen en Neanderthalers zich onderling hebben voortgeplant, maar wetenschappers zijn nog altijd aan het uitzoeken hoe die erfenis onze genetica beïnvloedt.

Minder dan de helft van de embryo’s die bij ivf worden teruggeplaatst, leidt tot een zwangerschap. Artsen kiezen ze nog altijd vooral op basis van hoe ze eruitzien. Toch stuurt elk embryo piepkleine pakketjes vol moleculaire boodschappen uit. Wij leerden die boodschappen lezen uit één druppel vocht die normaal in de vuilnisbak belandt, en ontdekten dat ze helpen voorspellen welk embryo de meeste kans heeft om in te nestelen.

Muizen die eerder met een spoelworm werden geïnfecteerd, reageren minder heftig op een gevaarlijk griepvirus. Wat kunnen we daaruit leren?

Van een eenvoudig prikje tot een heuse operatie: doneren kan op meer manieren dan je denkt. Maar wat kan je eigenlijk allemaal afstaan, en hoe gaat dat in zijn werk?

Een doktersafspraak inplannen, je medisch dossier inkijken, of die onverklaarbare hoestsymptomen eens opzoeken: we beheren onze eigen gezondheidszorg steeds meer online. Toch als je daar de middelen, digitale en taalvaardigheden toe hebt. Want wat als die digitalisering net een muur vormt tussen jou en je hulpverlener?

De boevengildes zitten nooit stil, maar de mensen die jacht op hen maken gelukkig ook niet. De forensische wetenschap maakt overuren en komt onder meer met celisolerende lasers, eiwitidentificatie en de bestudering van genen die pas na de dood actief worden. Zo komen verkrachters en moordenaars steeds vaker van een koude kermis thuis.

In een bloedstaal zitten miljoenen cellen, elk met hun eigen kenmerken en functie. Door met behulp van licht al die cellen één voor één te analyseren, kunnen we patronen ontdekken die artsen helpen om ziektes sneller en beter te herkennen.

Ben jij altijd rond dezelfde periode verkouden, of heb je vooral last van je neus na het maaien van je gazon? Christine Breynaert, allergoloog aan KU Leuven, legt uit hoe je het verschil kan herkennen tussen een verkoudheid en een allergie.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Sinds 12 augustus is de samenstelling van je beker afhaalkoffie veranderd. Sinds die dag trad namelijk een Europees verbod op pfas in voedselverpakkingen in werking voor afhaalbakjes, koffiebekers en andere materialen die met voedsel in contact komen.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven