Vooruitblik 2025 - En waar zit welke cel?

Vooruitblik 2025 - En waar zit welke cel?

Delen:

Om de werking van de organen in ons lichaam goed te verstaan, proberen we om grote complexe puzzels te lezen en te begrijpen. Elk orgaan is zo’n drie-dimensionale puzzel en de puzzelstukjes zijn de cellen.  Maar daarvoor heb je wel alle puzzelstukjes nodig en moet je weten welke naast elkaar liggen en passen. Het lijkt misschien wat raar, maar tot voor kort wisten we nog amper hoeveel soorten cellen er in elk orgaan aanwezig zijn, laat staan hoe die exact gepositioneerd zijn.

Zelf ben ik gefascineerd door de werking van de spieren. Maar zolang ik niet weet welke cellen er in een spier zitten en welke waar zitten, dan kan ik ook niet helemaal begrijpen hoe een spier zich aanpast aan inspanning. En kan ik dus ook niet weten hoe ik mijn spieren het beste train, of welke soorten lichaamsbeweging goed zijn voor mijn gezondheid.

Recent zijn verschillende technieken ontwikkeld om -eindelijk- in groot detail te beschrijven hoeveel soorten cellen er juist in elk orgaan zitten. Met de single-cell transcriptoom en proteoom technieken kan je in elke individuele cel afzonderlijk alle stukjes RNA (transcriptoom) of eiwitten (proteoom) uitlezen, en dus waanzinnig accuraat bepalen welke identiteit die cel heeft. Met deze technieken zijn de voorbije 5 jaar een overvloed aan nieuwe celtypes ontdekt. In mijn geliefde spier vonden we opeens mestcellen terug (wat doen die daar nu?) en een bepaald subtype van endotheelcellen dat verantwoordelijk is voor het aanmaken van extra bloedvaten in je spier, een typisch resultaat van uithoudingstraining, en een noodzakelijke aanpassing om je klaar te maken voor je volgende marathon (of iets korter).

Maar wat er in het komende jaar (hopelijk) zit aan te komen, gaat nog een heuse stap verder. De nieuwste technieken kunnen niet enkel de identiteit van elke cel nauwkeurig bepalen, maar die ook nog eens exact lokaliseren op een microscoopglaasje. De spatial transcriptoom methode was in 2020 verkozen tot Nature Method of the Year, maar had nog kinderziektes, en komt nu stilaan op kruissnelheid. Eerder deze maand verkoos Nature Methods voor 2025 de spatial proteoom techniek tot Method of the Year. Dus nu hebben we twee baanbrekende tools om de puzzel finaal te leggen, zonder ontbrekende stukjes en met elk stukje op de juiste plaats.

En dan? Dan kunnen we eindelijk beginnen begrijpen hoe een spier werkt. We houden jullie op de hoogte. Blijf ondertussen nog even trainen zoals je bezig was.

Delen:

Muizen die eerder met een spoelworm werden geïnfecteerd, reageren minder heftig op een gevaarlijk griepvirus. Wat kunnen we daaruit leren?

Van een eenvoudig prikje tot een heuse operatie: doneren kan op meer manieren dan je denkt. Maar wat kan je eigenlijk allemaal afstaan, en hoe gaat dat in zijn werk?

Een doktersafspraak inplannen, je medisch dossier inkijken, of die onverklaarbare hoestsymptomen eens opzoeken: we beheren onze eigen gezondheidszorg steeds meer online. Toch als je daar de middelen, digitale en taalvaardigheden toe hebt. Want wat als die digitalisering net een muur vormt tussen jou en je hulpverlener?

De boevengildes zitten nooit stil, maar de mensen die jacht op hen maken gelukkig ook niet. De forensische wetenschap maakt overuren en komt onder meer met celisolerende lasers, eiwitidentificatie en de bestudering van genen die pas na de dood actief worden. Zo komen verkrachters en moordenaars steeds vaker van een koude kermis thuis.

In een bloedstaal zitten miljoenen cellen, elk met hun eigen kenmerken en functie. Door met behulp van licht al die cellen één voor één te analyseren, kunnen we patronen ontdekken die artsen helpen om ziektes sneller en beter te herkennen.

Ben jij altijd rond dezelfde periode verkouden, of heb je vooral last van je neus na het maaien van je gazon? Christine Breynaert, allergoloog aan KU Leuven, legt uit hoe je het verschil kan herkennen tussen een verkoudheid en een allergie.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Sinds 12 augustus is de samenstelling van je beker afhaalkoffie veranderd. Sinds die dag trad namelijk een Europees verbod op pfas in voedselverpakkingen in werking voor afhaalbakjes, koffiebekers en andere materialen die met voedsel in contact komen.

Volgens het Departement Zorg heeft een besmetting met het westnijlvirus in Vlaanderen het leven gekost aan twee mensen. Het gaat om personen die behoorden tot een risicogroep voor een ernstig ziekteverloop. Wat moet u weten over deze door muggen overgedragen ziekte?

Dit is een artikel van: Scientific American

Onderzoekers van de TU Delft bootsen de unieke verbinding tussen botten en pezen in het menselijk lichaam nauwkeurig na.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven