EOS wetenschap
Gezondheid

Waarom zaaien borstkankercellen zich uit? Onderzoekers ontdekken het startsignaal

Waarom zaaien borstkankercellen zich uit? Onderzoekers ontdekken het startsignaal

Delen:

Beeld: Patricia Altea-Manzano, Fendt lab

Borstkanker is de meest gediagnosticeerde kanker ter wereld. Ons land heeft volgens het Global Cancer Observatory zelfs een van de hoogste percentages ter wereld: maar liefst 1 op de 8 vrouwen in ons land krijgt ooit te horen dat ze borstkanker heeft.

Gelukkig ligt de 5-jaarsoverleving voor gelokaliseerde borstkanker in westerse samenlevingen zeer hoog, volgens de American Cancer Society op zowat 99 procent. Maar er is een kanttekening. Weet de kanker zich te verspreiden naar andere lichaamsdelen dan waar de tumor is ontstaan, dan daalt die 5-jaarsoverleving onder de 30 procent. Dat zorgt ervoor dat er wereldwijd jaarlijks meer dan 680.000 vrouwen sterven aan uitgezaaide borstkanker.

Eiwitniveau

Om echt gevaarlijk te worden, doen borstkankercellen twee dingen: ze planten zich lokaal voort en ze verspreiden zich door het hele lichaam. Tot nu toe bleef het onduidelijk hoe kankercellen overschakelen van cellen die ter plaatse blijven groeien naar cellen die zich doorheen het lichaam bewegen en verre organen aantasten.

Uit nieuw internationaal onderzoek waaraan professoren Sarah-Maria Fendt, Jan Cools, Diether Lambrechts, Jean-Christophe Marine, Massimiliano Mazzone en Peter Carmeliet (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) meewerkten, blijkt nu dat veranderende niveaus van het eiwit PHGDH borstkankercellen in staat stellen om door het lichaam te reizen. Het verlies aan PHGDH zet een pad in gang dat uiteindelijk de chemische structuur van moleculen op het oppervlak van kankercellen verandert. Dit zorgt er op zijn beurt voor dat de cel makkelijker kan reizen.

De onderzoekers laten vervolgens zien dat het beïnvloeden van deze chemische verandering (sialylering) in de oppervlaktemoleculen het uitzaaien van kankercellen kan verminderen. Het behandelen van kankercellen in een celcultuur met een verbinding die deze sialylering blokkeert, verminderde het aantal reizende kankercellen.

Delen:

Gezondheid

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

Meer over Gezondheid

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven