Zijn schubdieren de bron van het coronavirus?

Dat het coronavirus via een dier op de mens is overgedragen was al bekend. Nu suggereren onderzoekers in Guangzhou, China, dat schubdieren de dierlijke bron zouden kunnen zijn van het coronavirus dat al meer dan 30.000 mensen heeft besmet. Het schubdier is een bedreigde diersoort die vaak in de traditionele Chinese geneeskunde wordt gebruikt.

Volgens wetenschappers is de suggestie plausibel maar de studie is nog niet in zijn geheel gepubliceerd: “Het is een uiterst interessante observatie. Hoewel er nog meer details nodig zijn, houdt de hypothese steek aangezien er meer gegevens opduiken die erop wijzen dat schubdieren virussen bevatten die nauw verwant zijn aan het coronavirus of 2019-nCoV,” aldus Edward Holmes, een evolutionair viroloog aan de Universiteit van Sydney.

De hoofdvraag luidt al vanaf het begin: bij welk dier ligt de bron van het virus? Coronavirussen circuleren onder zoogdieren en vogels. Eerder suggereerden wetenschappers op basis van genetische overeenkomsten dat het virus afkomstig zou zijn van vleermuizen, maar het virus werd waarschijnlijk via een ander dier op de mens overgedragen. Net zoals het SARS-virus, dat destijds vanuit vleermuizen via civetkatten bij de mens terecht kwam.

Shen Yongi en Xiao Lihua, twee onderzoekers van de landbouwuniversiteit in Guangzhou hebben het schubdier als potentiële bron van het nCov-2019 virus aangeduid. De DNA-sequenties van geïnfecteerde mensen en schubdieren werden genetisch vergeleken en waren voor 99% gelijk.

Een goede kandidaat

Eerder hadden onderzoekers al opgemerkt dat coronavirussen een mogelijke doodsoorzaak kunnen zijn onder schubdieren en dat nCov-2019 en andere coronavirussen van schubdieren receptoren met een soortgelijke moleculaire structuur gebruiken om cellen te infecteren.

Ondanks het feit dat schubdieren beschermd zijn, is de illegale handel in de soort wijdverspreid. De dieren worden verkocht voor hun vlees en schubben en voor het gebruik in de traditionele Chinese geneeskunde, waarbij bepaalde delen van het dier worden gebruikt voor de behandeling van aandoeningen zoals huidziekten, menstruatiestoornissen en artritis. In China staan er gevangenisstraffen van tien jaar en meer op het verkopen van het dier.

De schubben van de pangolin worden gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde.

Het coronavirus dook in december voor het eerst op in de Chinese stad Wuhan. Men denkt dat het virus zich op een markt voor vis en wilde dieren heeft verspreid omdat de eerste besmette mensen op de markt werkten. Pangolins stonden niet op de lijst met op de markt verhandelde dieren, maar wellicht valt dat te verklaren doordat het illegaal is.

Tijdens een persconferentie zeiden de wetenschappers dat het onderzoek binnenkort vrijgegeven zal worden zodat de informatie gebruikt kan worden in de strijd tegen het coronavirus. Arinjay Banerjee, een coronavirus-onderzoeker aan de McMaster Universiteit in Hamilton, Canada, is benieuwd naar de resultaten van het onderzoek. Hij hoopt meer informatie te krijgen over waar in het schubdier het virus gevonden is, bijvoorbeeld via bloedstalen of een rectaal uitstrijkje. Dat kan namelijk meer duidelijkheid scheppen over hoe het virus op mensen wordt overgedragen en hoe zo’n overdracht in de toekomst kan worden vermeden.