Dit sterrenstelsel blaast ‘kolossale fonteinen’ de ruimte in

Dit sterrenstelsel blaast ‘kolossale fonteinen’ de ruimte in

Delen:

Beeld: ESO/A. Watts et al.

Het blaast gigantische hoeveelheden gas de ruimte in. Als dat zo doorgaat, blijft er geen gas meer over voor de geboorte van nieuwe sterren. Het stelsel zal dan eindigen als een inactieve verzameling van bejaarde sterren.

NGC 4383, zoals het stelsel heet, werd in 1862 ontdekt door de Duitse astronoom Eduard Schönfeld. Het bevindt zich op 62 miljoen lichtjaar afstand in de Virgo-cluster – een gigantische zwerm van sterrenstelsels. Eerdere waarnemingen deden al vermoeden dat NGC 4383 veel gas naar buiten blaast.

Een internationaal team van astronomen onder leiding van Adam Watts (Universiteit van West-Australië) heeft het stelsel nu in detail bestudeerd met het MUSE-instrument op de Europese Very Large Telescope in Noord-Chili. MUSE (Multi Unit Spectroscopic Explorer) legt elke pixel in het beeld vast in honderden verschillende kleuren. Zo wordt informatie verkregen over de beweging en de samenstelling van gas en sterren.

Vanuit de kern van het stelsel worden kolossale ‘fonteinen’ van gas omhoog en omlaag worden geblazen, tot afstanden van wel 20.000 lichtjaar

Op het samengestelde beeld is te zien dat er vanuit de kern van het stelsel (rechts van het midden) kolossale ‘fonteinen’ van gas omhoog en omlaag worden geblazen, tot afstanden van wel 20.000 lichtjaar. Dat gebeurt met snelheden van ruim tweehonderd kilometer per seconde. In totaal heeft NGC 4383 op deze manier al minstens vijftig miljoen zonmassa’s aan gas ‘verloren’.

De fonteinen worden ‘aangedreven’ door sterrenwinden en supernova-explosies in de kern van het stelsel. Het weggeblazen gas bestaat voornamelijk uit waterstof – het bouwmateriaal van nieuwe sterren. In de toekomst zal de stervormingsactiviteit in het stelsel dan ook afnemen.

Nooit eerder zijn dit soort galactische fonteinen zo gedetailleerd bestudeerd. In de toekomst hopen de astronomen nog veel meer sterrenstelsels zoals NGC 4383 onder de loep te nemen. De nieuwe resultaten zijn op 22 april gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Delen:

Heelal en ruimtevaart

Vandaag bereikt hij een afstand van één lichtdag van de aarde. Een interview met Linda Spilker, projectwetenschapper van het eerste uur. ‘Voor mij was het passeren van de manen van Jupiter een hoogtepunt.’

Een analyse van 1.463 passages toont hoe laat we de rotsen opmerken die langs de aarde scheren.

Astronomen maakten de ruimtetelescoop tot vijftien keer gevoeliger voor exoplaneten. ‘Methodologisch is dit een grote stap.’

Hoe meet je de zwaartekracht op een rots waar je nog geen halve gram weegt?

De Mars Moons eXploration (MMX)-missie zal een rover neerzetten op Phobos en ongeveer tien gram bodemmateriaal van het maantje naar de aarde terugbrengen. Met deze primeur hopen wetenschappers een van de grootste raadsels rond Mars op te lossen.

Heelal en ruimtevaart

Petfles wordt koekje

Gemodificeerde gisten kunnen plastic en landbouwafval afbreken en omzetten in ingrediënten om koekjes te maken.

Een verkeerd geïdentificeerd sterrenbeeld zou de tijdlijn voor de creatie van Vincent van Goghs iconische schilderij kunnen herzien.

Ongrijpbare ruimtevaartuigen die satellieten achtervolgen, zouden een ruimteoorlog kunnen ontketenen – of juist helpen de vrede in de ruimte te bewaren.

Dit is een artikel van: Scientific American

Loodzware zwarte gaten blazen spookdeeltjes als een hete adem uit over het universum. IceCube gebruikt die onzichtbare reizigers om informatie te ontfutselen uit de meest extreme omgevingen van ons heelal, die met licht ondoordringbaar blijven.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven