IJswereld Europa is net een kosmische biljartbal

IJswereld Europa is net een kosmische biljartbal

Delen:

De Jupitermaan Europa wordt wel eens vergeleken met een kosmische biljartbal. Het oppervlak vertoont nauwelijks reliëf; grote bergketens en diepe kraters zijn er niet. De talloze lichte en donkere strepen op deze foto markeren dan ook vooral variaties in oppervlaktehelderheid – alsof er met een viltstift lijntjes op de biljartbal zijn getrokken.

Europa is een van de vier grote manen van de reuzenplaneet Jupiter. Hij is een slagje kleiner dan onze eigen maan, maar heeft een andere samenstelling. In het midden zit wel een kern van ijzer en nikkel met daaromheen een mantel van gesteenten, maar het oppervlak bestaat uit een enkele kilometers dikke ijskorst met daaronder een oceaan van vloeibaar water die naar schatting tientallen kilometers diep is. De relatief kleine maan bevat meer water dan alle aardse oceanen bij elkaar!

NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS/Björn Jónsson

Dankzij de getijdenkrachten van Jupiter staat de bevroren korst bloot aan enorme spanningen en tektonische bewegingen; zo zijn de talloze scheuren en barsten ontstaan, vaak met een karakteristieke boogvorm. Omdat er door die scheuren ‘vers’ ijs naar boven komt, hebben ze meestal een lichtere tint. Door de constante beweging van het ijs worden oude inslagkraters langzaam maar zeker uitgewist; vandaar dat er op Europa maar zo weinig kraters te vinden zijn.

Het bijzondere uiterlijk van de ijsmaan werd in 1979 voor het eerst in beeld gebracht door de Amerikaanse Voyagers, en eind vorige eeuw door de Galileo-sonde, die jarenlang in een baan rond Jupiter draaide. Op deze opname, gemaakt door ruimtesonde Juno, zijn details van slechts een kilometer groot te onderscheiden.

Juno werd gelanceerd in augustus 2011 en kwam een kleine vijf jaar later aan in een langgerekte baan rond Jupiter. Op 29 september 2022 scheerde de ruimtesonde op een hoogte van slechts 400 kilometer over het oppervlak van Europa. De hier getoonde foto werd gemaakt vanop 1.521 kilometer hoogte.

Waarom heet een van de manen van Jupiter 'Europa'?

Delen:

Heelal en ruimtevaart

Ongrijpbare ruimtevaartuigen die satellieten achtervolgen, zouden een ruimteoorlog kunnen ontketenen – of juist helpen de vrede in de ruimte te bewaren.

Dit is een artikel van: Scientific American

Hoe vang je een deeltje uit het universum dat vrijwel overal moeiteloos doorheen raast? Het antwoord ligt op een van de meest gure plekken op aarde: de poolkappen. Gewapend met radioantennes trok ik naar de Groenlandse ijskap om onze nieuwste ijstelescoop scherp te stellen.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

In het heelal speelt een sterrenorkest van ontelbare muzikanten kriskras door elkaar. Alleen kon nog niemand dit concert vastleggen. Als dat lukt, komen we meer te weten over waar sterren in het universum vandaan komen.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

De kleurrijke nevel in het midden van deze bijzondere fotocompositie is zo’n tienduizend jaar geleden ontstaan, toen een stervende ster zijn buitenste gaslagen de ruimte in blies.

Supernova’s laten sporen na op planeten en manen. Maar omdat de maanbodem continu wordt omgeploegd door meteorietinslagen, zijn wetenschappers dat spoor soms bijster. Een nieuw wiskundig model brengt orde in de chaos.

Bij ’s werelds grootste zoektocht naar donkere materie is een deeltje waargenomen dat niet verklaard kan worden.

Dit is een artikel van: Scientific American

Aanstaande zondag lanceert de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een gloednieuwe ruimtetelescoop: de Nancy Grace Roman Space Telescope. Roman, zoals het instrument kortweg wordt genoemd, gaat de komende vijf jaar miljarden sterren en sterrenstelsels in kaart brengen en werpt hopelijk nieuw licht op donkere materie en donkere energie.

Een internationaal team heeft 31 van de oudste quasars ontdekt, een nieuw record. Twee daarvan zijn de oudste ooit waargenomen. Ze liggen op meer dan dertien miljard lichtjaar van ons af en ontstonden in de ‘kleutertijd’ van het heelal.

In de nacht van woensdag 12 op donderdag 13 augustus zijn met het blote oog tal van 'vallende sterren' te zien. Dan vindt het maximum plaats van de jaarlijkse meteorenzwerm de Perseïden.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven