Klimaatimpact voedselkilometers groter dan gedacht

De productie van voedsel is verantwoordelijk voor een derde van alle CO2-uitstoot wereldwijd. Die schatting omvat onder andere de uitstoot van de landbouw zelf, veranderend landgebruik, de productie van meststoffen,… Het aandeel van transport in de totale uitstoot van voedingsproductie is echter relatief klein, zo werd aangenomen.

Klopt niet, zo beweert een groep Australische wetenschappers. Hun studie stelt dat voedingskilometers elk jaar 3 miljard ton CO2 uitstoten, een cijfer dat 3,5 tot 7,5 keer hoger ligt dan eerdere schattingen. Dat hun raming zoveel hoger ligt, komt omdat ze alle transport doorheen de productieketen meerekenden.

Eerdere studies over de klimaatimpact van voedingskilometers keken vooral naar de weg van de boer naar ons bord. Dat is echter niet het hele plaatje. Naar schatting een vijfde van alle transport heeft te maken met voedsel. Naast het vervoer van voeding zelf gaat het bijvoorbeeld ook om het transport van messtoffen, veevoeder, landbouwmachines,... Al die transportbewegingen maken dat de koolstofrekening van voedselproductie veel hoger uitvalt.

Lokaal, plantaardig en seizoensgebonden

De keuzemogelijkheden die onze supermarkten vandaag aanbieden zijn enorm. De winkelrekken liggen vol met voedsel van over de hele wereld, en dat het hele jaar door. Geen verrassing dus dat de studie de verantwoordelijkheid voor voedselkilometers grotendeels bij de westerse consument legt. Die maakt slechts 12,5 procent van de wereldbevolking uit, maar draagt 52 procent bij aan alle voedingskilometers.

Opmerkelijk is dat groenten en fruit maar liefst 36 procent van alle uitstoot door transport veroorzaken. Voor vlees is dat slechts vier procent, terwijl het twee vijfde van de totale uitstoot van voedselproductie uitmaakt. Dat komt voornamelijk omdat het vervoer van groenten en fruit vaker koeling vraagt, wat bijzonder veel energie opslorpt.

Meer lokale producten op het menu lijkt een logische oplossing. De impact daarvan is echter beperkt, zo stelt de studie. Internationaal transport gebeurt grotendeels per schip, een manier van vervoer die relatief weinig uitstoot. Transport over de weg is verantwoordelijk voor heel wat meer CO2-emisies per kilometer, en al zeker gekoeld vrachtvervoer. Toch kan meer lokale voeding wel degelijk een verschil maken voor het klimaat, aldus de auteurs, zeker in combinatie met een meer plantaardig en seizoensgebonden dieet.