Naakte-molratvrouwtje blijft haar leven lang vruchtbaar

Naakte-molratvrouwtje blijft haar leven lang vruchtbaar

Delen:

De naakte molrat is sowieso een heel bijzonder dier. Niet zozeer omdat het zo’n 15 cm lange en 30 tot 50 gram wegende Oost-Afrikaanse knaagdier haarloos is, op een paar tastharen na. Wel om twee andere zelden voorkomende karakteristieken bij zoogdieren. Naakte molratten – op zich al een eigen onderfamilie (Heterocephalinae) bij de knaagdieren – zijn ten eerste zo goed als immuun voor kankeraandoeningen. Ten tweede, en belangrijk in de context van dit onderzoek: hun aparte samenlevingsvorm. Samen met de relatief verwante Damaralandmolrat zijn ze de enige zogenoemd eusociale zoogdieren. Wat wil zeggen dat ze qua levensstructuur vergelijkbaar zijn met bijvoorbeeld bijen: één koningin bestuurt de kolonie en wordt bevrucht door dekmannetjes.

Een onderzoek o.l.v. Miguel Brieño-Enríquez (University of Pittsburgh School of Medicine) en Ned Place (Cornell University College of Veterinary Medicine) voegt daar nu een fascinerend aspect aan toe. Blijkt dat die koninginnen zowat hun hele leven even vruchtbaar. Anders gesteld: er spelen processen die ervoor zorgen dat hun eicelreserve op een hoog peil blijft, in tegenstelling tot bij andere zoogdieren en bij uitbreiding de mens.

Nader onderzoek moet uitwijzen hoe dit precies werkt. Brieño-Enríquez vermoedt een samenspel van drie factoren. Het onderzoek bracht namelijk aanwijzingen aan het licht van:

1. uitzonderlijk veel eicellen van bij hun geboorte, in vergelijking met bijvoorbeeld muizen en ratten

2. exceptioneel weinig afstervende eicellen

3. én een voortdurende aanmaak van nieuwe eicellen.

Concreet, naar het vergelijkbare stukje vruchtbaarheid bij mensen toe, stelt hij: ‘Als we het achterliggende proces kunnen achterhalen, dan zou dit een hulp kunnen zijn bij het ontwikkelen van nieuwe medicijnen en technieken.’

Tot welke leeftijd is een mens vruchtbaar?

Delen:

De milieu-impact van medisch afval en hygiëneproducten als luiers is enorm.

Microplastics zitten overal, van de diepzee tot in onze lichamen. De gevolgen van hun aanwezigheid in organismen blijven echter onduidelijk. Het inzicht dat plastic deeltjes chemisch blijken actiever zijn dan grote volumes van hetzelfde materiaal, opent mogelijkheden tot een beter begrip van de effecten ervan op onze gezondheid.

Dieren passen zich evolutionair aan onze ‘natuurlijke’ habitat aan: de stad! Ook in Vlaamse vijvers vinden we bewijs voor evolutie in waterjuffers en hun prooi de watervlo. De stadswatervlo blijkt daardoor allesbehalve een makkelijke hap. Niet omdat de stadswaterjuffer minder goed jaagt, maar omdat haar prooi de stadswatervlo zelf veranderd is.

Dat geldt ook voor grote honden. Het snellere verouderingsproces valt af te lezen in hun epigenetisch profiel. De reden achter dit snellere verouderingsproces is minder duidelijk.

Sorteren en recyclen tussen de operaties door: ziekenhuizen zetten steeds meer in op verduurzaming. Geen sinecure in een sector waar elke seconde telt. Als er mensenlevens op het spel staan, is de planeet even niet van tel.

Uit een analyse van recent gedigitaliseerde historische weergegevens – die tot voor kort alleen beschikbaar waren als handgeschreven archiefstukken – blijkt dat het hele Congobekken consistent opwarmt sinds de jaren zestig.

In onze strijd tegen klimaatverandering moeten we niet alleen minder CO₂ uitstoten, maar ook actief CO₂ uit de lucht halen. Bomen doen dat, maar ook bepaalde stenen kunnen CO₂ uit de lucht halen en in de bodem vangen.

Dat vraagt Anne-Sophie (40) zich af. Professor biomedische wetenschappen Luc Bouwens (VUB) zoekt het uit.

Een kaart die laat zien op welke plekken ter wereld potentieel fossielen te vinden zijn, het klinkt als de ultieme droom voor paleontologen. Maar financiering en toegankelijkheid beperken de zoektocht naar nieuwe puzzelstukjes van de geschiedenis van het leven.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven